Ağ ve ağ servisleri
39 kurs, 680 ders. Tarayıcıda gerçek Kali Linux labı.
- Ağ temelleri: TCP/IP, ARP, DNS (Seviye 101, 19 ders): TCP/IP, adresler, portlar, protokoller ve bir paketin yolculuğu.
- Linux’ta ağ yönetimi: ip, ss, ping, dig (Seviye 101, 18 ders): ip, ss, ping, traceroute ve ağ yapılandırması.
- Adresleme ve alt ağ alıştırmaları (Seviye 101, 16 ders): İkilik sayılardan VLSM’e kadar adres hesaplarını önce elle, sonra ipcalc ile çözer, her bölümde gerçek bir adres planı yaparsın.
- Protokollerle elle konuşmak: nc, telnet, openssl (Seviye 101, 15 ders): HTTP, SMTP, POP3, IMAP, FTP ve DNS’e istemci programı olmadan, satır satır komut yazarak bağlanır; servislerin gerçekte ne konuştuğunu görürsün.
- SSH, scp ve rsync ile güvenli dosya aktarımı (Seviye 201, 22 ders): Anahtarlar, scp, sftp ve rsync.
- DNS (BIND) ve DHCP servisleri (Seviye 201, 19 ders): Ad çözümleme, kayıt türleri ve adres dağıtımı.
- NFS ve Samba ile dosya paylaşımı (Seviye 201, 18 ders): Linux ve Windows ağlarında paylaşım ve erişim denetimi.
- TCP/IP derinlemesine: IP, ICMP, TCP, UDP (Seviye 201, 18 ders): Her protokol başlığını tcpdump ile alan alan okur; parçalanmayı, el sıkışmayı ve bağlantı kapanışını kendi trafiğinde görürsün.
- IPv6 uygulamada: adresleme, SLAAC, DHCPv6 (Seviye 201, 16 ders): IPv6 adres türlerini, komşu keşfini ve otomatik adres almayı Linux makinelerde kurar, IPv4 alışkanlıklarının nerede işe yaramadığını görürsün.
- Yönlendirme temelleri: yollar, metrikler, kural tabanlı yönlendirme (Seviye 201, 21 ders): Linux yönlendiricilerle statik yolları, yedek hatları ve kaynağa göre yönlendirmeyi kurar, dinamik yönlendirmeye ilk adımı atarsın.
- Anahtarlama ve VLAN: köprü, 802.1Q, STP (Seviye 201, 18 ders): Linux köprüsü ve Open vSwitch ile sanal anahtar kurar, ağı VLAN’larla böler, döngüleri STP ile önler ve MAC tablosunu okursun.
- WireGuard ile VPN (Seviye 201, 17 ders): WireGuard ile uzaktan erişim ve siteler arası VPN kurar, anahtarları yönetir, yönlendirmeyi ve DNS’i tünel üzerinden doğru ayarlarsın.
- Ağ altyapı servisleri: NTP, SNMP, PXE ve IPAM (Seviye 201, 17 ders): Her ağın sessiz kahramanları olan zaman eşitleme, SNMP, ağdan önyükleme ve adres yönetimi servislerini kurar, cihazların bunlara nasıl bağlandığını görürsün.
- Windows’ta ağ yönetimi: ipconfig, netsh, PowerShell (Seviye 201, 15 ders): Windows istemci ve sunucularda ağ ayarlarını, DNS ve DHCP rollerini, SMB paylaşımlarını komut satırından yönetir, Linux ile karma ağlarda sorun çözersin.
- Kablosuz ağlar: Wi-Fi, WPA2/WPA3 ve kurumsal kablosuz (Seviye 201, 16 ders): Wi-Fi’ın frekans, kanal ve güvenlik temellerini öğrenir; hostapd ile erişim noktası kurar, WPA2, WPA3 ve 802.1X ile ağı korur, sorunları iw ve günlüklerle çözersin.
- Ağ sorun giderme: katman katman arıza ayıklama (Seviye 201, 21 ders): “Bağlanmıyor” şikâyetini fiziksel katmandan uygulamaya kadar sistemli biçimde daraltır, her arızada kanıt toplayıp kök nedeni bulursun.
- Ağ arıza görevleri: bozuk ağları onar (Seviye 201, 18 ders): Her derste bozulmuş bir ağ seni bekler; ipucu az, kanıt çoktur. Arızayı bulur, düzeltir ve kısa bir rapor yazarsın.
- TCP performansı: pencere, tıkanıklık ve gecikme (Seviye 301, 18 ders): Yavaş bir bağlantının nedenini gecikme, kayıp, pencere boyutu ve tıkanıklık denetimiyle ölçerek bulur, çekirdek ayarlarıyla düzeltirsin.
- IPv6 geçişi ve güvenliği: NAT64, DNS64, RA guard (Seviye 301, 17 ders): Çift yığın, NAT64 ve DNS64 gibi geçiş yöntemlerini kurar; sahte yönlendirici ilanı gibi IPv6’ya özgü riskleri görüp önlemlerini uygularsın.
- OSPF ile dinamik yönlendirme (FRRouting) (Seviye 301, 19 ders): FRRouting ile birden çok yönlendiricide OSPF kurar, alanları, maliyetleri ve yakınsamayı yönetir, kopan bağlantıda ağın kendini toparlamasını izlersin.
- Linux yönlendiricide NAT ve paket yolu: nftables, conntrack (Seviye 301, 18 ders): Netfilter’ın paket yolunu, bağlantı izlemeyi ve kaynak/hedef NAT’ı nftables ile kurar; port yönlendirme ve saç tokası NAT gibi gerçek sorunları çözersin.
- Yerel ağ güvenliği: ARP, DHCP ve 802.1X (Seviye 301, 19 ders): ARP sahteciliği, sahte DHCP ve MAC taşırma gibi saldırıları kendi yalıtılmış laboratuvarında görür, tespit eder; 802.1X ve port güvenliğiyle önlersin.
- Linux sanal ağları: ad alanları, veth, macvlan (Seviye 301, 16 ders): Ağ ad alanları, veth çiftleri, köprüler, macvlan ve ipvlan ile tek makinede tam bir ağ kurar; konteyner ve sanal makine ağlarının nasıl çalıştığını içeriden görürsün.
- Kurumsal VPN: IPsec (strongSwan) ve OpenVPN (Seviye 301, 17 ders): strongSwan ile IKEv2/IPsec ve OpenVPN ile sertifika tabanlı VPN kurar, farklı üreticilerle çalışan siteler arası bağlantıların sorunlarını çözersin.
- E-posta servisleri: Postfix, Dovecot, SPF, DKIM, DMARC (Seviye 301, 20 ders): Postfix ve Dovecot ile kendi posta sunucunu kurar, SPF, DKIM ve DMARC ile alan adını sahteciliğe karşı korur, teslim edilmeyen postaların izini sürersin.
- Vekil sunucu ve yük dengeleme: HAProxy, Squid (Seviye 301, 18 ders): Squid ile ileri vekil, HAProxy ile ters vekil ve yük dengeleyici kurar; sağlık denetimi, oturum yapışkanlığı ve TLS sonlandırmayı gerçek arka uçlarla denersin.
- DNS güvenliği: DNSSEC, Unbound, DoT ve DoH (Seviye 301, 16 ders): BIND bölgesini DNSSEC ile imzalar, Unbound ile doğrulayan çözümleyici kurar, şifreli DNS’i ve DNS tabanlı tehditleri izlemeyi öğrenirsin.
- Ağ izleme: SNMP, akış verisi ve Prometheus (Seviye 301, 16 ders): Cihazları ve bağlantıları sürekli izleyen bir sistem kurar; akış verisiyle kimin ne kadar trafik ürettiğini görür, eşik ve uyarılarla sorunları kullanıcıdan önce fark edersin.
- RFC’den pakete: protokol davranışını belgeyle doğrulamak (Seviye 401, 14 ders): Protokol standartlarını (RFC) okumayı öğrenir, uç durumları laboratuvarda üretir ve iki sistemin davranışını belgeye göre karşılaştırıp uyumsuzlukları raporlarsın.
- BGP: otonom sistemler arası yönlendirme (FRRouting) (Seviye 401, 20 ders): FRRouting ile eBGP ve iBGP eşlikleri kurar, yol özellikleri ve rota politikalarıyla trafiğin hangi hattan girip çıkacağını yönetirsin.
- Yedekli ağ geçidi ve yük paylaşımı: VRRP, ECMP, bonding (Seviye 401, 14 ders): Bağlantı birleştirme, keepalived ile VRRP ve ECMP ile tek arıza noktası kalmayan bir ağ kurar, her yedeğe geçişi ölçerek doğrularsın.
- Tüneller ve bindirme ağları: GRE, VXLAN, EVPN (Seviye 401, 16 ders): GRE ve VXLAN tünelleriyle fiziksel ağın üstüne sanal ağlar kurar, EVPN ile kontrol düzlemi ekler, MTU ve şifreleme sorunlarını çözersin.
- Trafik denetimi ve QoS: tc ve kuyruk disiplinleri (Seviye 401, 15 ders): tc ile bant genişliğini sınırlar, öncelik sınıfları kurar, gecikme ve kayıp benzetimi yapar; sesli görüşme gibi hassas trafiği yoğun saatte korursun.
- Ağ otomasyonu: Ansible, Netmiko ve şablonlar (Seviye 401, 18 ders): Elle yapılan yapılandırmayı şablonlara, envantere ve sürüm denetimine taşır; Ansible ve Python ile onlarca cihazı tutarlı ve geri alınabilir biçimde yönetirsin.
- Kurumsal ağ tasarımı: segmentasyon, yedeklilik, belgeleme (Seviye 401, 18 ders): İhtiyaçtan başlayarak bir kurumun ağını tasarlar; adres planı, güvenlik bölgeleri, yedeklilik ve belgeleri hazırlar, tasarımını laboratuvarda kurup sınarsın.
- Meslek görevi: ağ yöneticisi (Seviye 401, 16 ders): Bir şirketin ağ yöneticisi olarak bir haftanı geçirirsin: devraldığın ağ, yeni şube, kullanıcı talepleri ve bir kesinti; her işi kanıt ve belgeyle teslim edersin.
- İnternet yönlendirme güvenliği: RPKI, rota sızıntıları, olay müdahalesi (Seviye 501, 16 ders): Rota ele geçirme ve sızıntılarının nasıl olduğunu laboratuvar AS’lerinde yeniden üretir, RPKI ve süzme kurallarıyla önler, gerçek olaylardan ders çıkarırsın.
- Sıfır güven ağ erişimi: kimlik, mTLS, mikro segmentasyon (Seviye 501, 17 ders): Ağa güvenmek yerine her isteği kimlik ve cihaz durumuna göre doğrulayan bir erişim mimarisi kurar; VPN’siz uygulama erişimini, mTLS’i ve ince segmentasyonu uygularsın.
- Meslek görevi: ağ mühendisi, çok bölgeli kurumsal ağ (Seviye 501, 18 ders): Üç bölgeli bir kurumun ağını sıfırdan kurarsın: OSPF ve BGP, yedekli ağ geçitleri, VPN, izleme ve otomasyon; ardından planlı kesinti tatbikatlarında ağı savunursun.
Projeler
- Yeni okul binası için alt ağ planı: Gelincik Okulları’nın yeni binasındaki sınıflar, laboratuvar, yönetim ve yazıcılar için tek bir adres bloğunu ihtiyaca göre alt ağlara bölersin. Planı laboratuvardaki cihazlara uygular ve her alt ağın ağ geçidine ulaştığını gösterirsin.
- Servisleri elle yokla: web, e-posta, DNS ve saat: Mercanköşk Otelcilik’in misafir hizmetleri sunucusundaki web, e-posta, DNS ve saat servislerini nc, openssl ve dig ile tek tek yoklarsın. Her servisin verdiği yanıtı, açık portunu ve sertifika bitiş tarihini içeren bir durum çizelgesi hazırlarsın.
- Geçici şube ağını kur: Geçici bir şube için adres planı, yönlendirme ve temel ağ ayarlarını yapar ve şube cihazlarının merkeze ulaştığını gösterirsin.
- Servise ada göre ulaş (DNS kayıtları): Bir iç servise IP adresi yerine ad ile ulaşılmasını DNS kayıtlarıyla sağlar ve adın doğru adrese çözüldüğünü gösterirsin.
- Doğru bağlantıyı seç: gecikme, bant genişliği, yedek hat: Gecikme, bant genişliği ve yedek hat ihtiyaçlarını karşılaştırır, bir ofis için en uygun bağlantıyı gerekçesiyle seçip öneri sunarsın.
- Siteyi yeni adrese taşı (DNS geçişi): Bir web sitesini yeni sunucu adresine taşırken DNS değişikliğini planlar, kesinti olmadan geçişi tamamlar ve eski adrese trafik gelmediğini gösterirsin.
- Uzaktan çalışanlar için WireGuard erişimi: Sedirli Hukuk Bürosu’nun evden çalışan avukatları için bir WireGuard sunucusu kurar, her kişiye ayrı anahtar ve yalnızca dosya sunucusuna izin veren bir erişim tanımlarsın. Ayrılan bir çalışanın anahtarını iptal eder ve bağlantısının kesildiğini gösterirsin.
- İki şube arasında gece eşitlemesi: SSH anahtarları ve rsync: Karaçam Mobilya’nın atölyesindeki tasarım dosyalarını her gece merkez sunucuya rsync ile eşitlersin. Parolayla girişi kapatır, yalnızca bu işi yapabilen kısıtlı bir anahtar tanımlar ve yarıda kesilen aktarımın kaldığı yerden sürdüğünü gösterirsin.
- Ofis ağında üç arıza: katman katman bul ve gider: Ilgıntepe Tekstil’in ofis ağında üç ayrı şikâyet var: bir bölüm internete çıkamıyor, bir sunucu adıyla bulunamıyor, bir bağlantı çok yavaş. Her arızayı alt katmandan üste doğru sınayarak bulur, giderir ve kanıtlarıyla bir arıza raporu yazarsın.
- Ağ servislerini yönet: DNS, DHCP ve paylaşım: Küçük bir ofis ağı için DNS (ad çözümleme), DHCP (otomatik adres) ve dosya paylaşımını kurar, cihazların hepsinin sorunsuz çalıştığını gösterirsin.
- Konuk ve personel cihazlarını ayır: Konuk ve personel cihazlarını ayrı ağlara böler, konukların iç sistemlere ulaşamadığını ama personelin işine devam edebildiğini gösterirsin.
- İki bölgeyi güvenli tünelle bağla: İki ofis ağını şifreli bir tünelle birbirine bağlar ve aradaki trafiğin korunduğunu ve iki ağın birbirini gördüğünü doğrularsın.
- Servisi IPv6 üzerinden de sun: Mevcut bir servisi IPv4'ün yanında yeni nesil adres olan IPv6 üzerinden de erişilebilir yapar ve iki yoldan da çalıştığını gösterirsin.
- Üç depo arasında OSPF ile dinamik yönlendirme: Mavikaya Lojistik’in üç deposunu elle yazılmış rotalar yerine OSPF ile birbirine bağlarsın. Bir hattı bilerek kesip trafiğin yedek yoldan aktığını ve ne kadar sürede toparlandığını ölçer, yönlendirme tablolarıyla birlikte belgelersin.
- Linux yönlendiricide NAT ve güvenlik duvarı (nftables): Ayçiçeği Gıda’nın fabrika ağı için bir Linux yönlendiricide nftables kural kümesi yazarsın: varsayılan olarak her şey kapalı, iç ağ için adres çevirme (NAT), sipariş sunucusu için port yönlendirme. Her kuralın neye izin verip neyi engellediğini deneme tablosuyla gösterirsin.
- Alan adı için e-posta kur ve kimliğini doğrula: SPF, DKIM, DMARC: Lavinya Klinikleri’nin lavinya.lab alan adı için Postfix ve Dovecot ile e-posta sunucusu kurarsın. SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını ekler, ikinci bir alan adına gönderdiğin iletinin başlıklarında üç denetimin de geçtiğini gösterirsin.
- Yedekli ağ geçidi: VRRP ve bağlantı birleştirme: Yelkovan Bankası’nın şube ağında tek ağ geçidini, VRRP ile ortak bir sanal adresi paylaşan iki yönlendiriciye çevirirsin; sunucu bağlantısını da çift hat (bonding) yaparsın. Etkin yönlendiriciyi kapatıp kaç paket kaybedildiğini ve geçişin kaç saniye sürdüğünü ölçersin.
- Yönlendirici ayarlarını Ansible şablonlarıyla standartlaştır: Yakamoz Telekom’un altı yönlendiricisindeki elle girilmiş ayarları tek bir Ansible şablonuna ve cihaz başına değişken dosyalarına taşırsın. Şablonu cihazlara uygular, birinde elle yapılmış bir değişikliği sapma raporuyla yakalar ve geri düzeltirsin.
- Yerleşke ağı tasarım belgesi: bölümleme, yedeklilik, adres planı: Saklıvadi Üniversitesi’nin üç binalı yerleşkesi için bir ağ tasarım belgesi yazarsın: ağ bölümleri, yedekli omurga, adres planı ve hangi bölümün hangisine erişebileceği. Tasarımın en kritik parçasını laboratuvarda kurar ve belgedeki erişim kurallarının tuttuğunu gösterirsin.
- Yanlış rota duyurularına karşı koruma: RPKI ile kaynak doğrulama: Demirsu Enerji’nin iki sağlayıcıya bağlı ağında, laboratuvarda hazırlanmış bir yanlış rota duyurusu olayının kayıtlarını incelersin. Sınır yönlendiricilerine RPKI kaynak doğrulamasını ve önek süzgeçlerini ekler, geçersiz duyurunun artık kabul edilmediğini gösterir ve olay raporunu yazarsın.