Trafik denetimi ve QoS: tc ve kuyruk disiplinleri
tc ile bant genişliğini sınırlar, öncelik sınıfları kurar, gecikme ve kayıp benzetimi yapar; sesli görüşme gibi hassas trafiği yoğun saatte korursun.
Seviye 401 · 15 ders · 12 pratik lab
Dersler
Kuyruklar
- QoS neden gerekir: tampon şişmesi ve öncelik
- Kuyruk disiplinleri: pfifo, fq_codel
- netem ile gecikme, kayıp ve titreşim
- Kısa görev: laboratuvarda uzak şube hattını taklit et
Şekillendirme
- TBF ile hız sınırlama
- HTB sınıfları ve bant paylaşımı
- tc süzgeçleri ve işaretlerle sınıflandırma
- Gelen trafiği sınırlama: ingress ve IFB
- Kısa görev: yedekleme trafiği mesai trafiğini boğmasın
Uçtan uca QoS
- DSCP ile trafiği işaretlemek
- Ses ve video trafiğine öncelik
- CAKE ile akıllı kuyruk yönetimi
- QoS etkisini ölçmek
- Kısa görev: çağrı merkezinin ses kalitesini koru
Kapanış
- Bitirme görevi: şube hattı için uçtan uca QoS politikası
Pratik lablar
- Gemi ofisi için uydu hattı taklidi: Saltmarsh Fisheries gemisindeki ofisin uydu hattını netem ile verilen yüksek gecikme ve kayıpla taklit et ve ping istatistikleriyle değerleri doğrula.
- Uygulama kötü hatta nasıl davranıyor?: Kervan Seyahat’in rezervasyon uygulamasını artan gecikme ve kayıp altında dene, kullanılamaz hâle geldiği eşiği ölç ve kısa bir tabloyla raporla.
- İndirme başlayınca her şey donuyor: Büyük bir indirme sırasında gecikmenin patlamasını ölç, kuyruk disiplinini fq_codel ile değiştir ve yük altındaki gecikmeyi önce/sonra grafiğiyle karşılaştır.
- Test sunucusunu hız sınırına al: Bir sunucunun çıkış trafiğini TBF ile verilen hıza sınırla ve iperf3 ölçümüyle sınırın tuttuğunu göster.
- Güncellemeler kart ödemesini yavaşlatıyor: Pırıl Fırın’ın dar hattında yazılım güncellemelerine HTB ile sınırlı bir pay ayır, ödeme terminali trafiğine öncelik ver ve iki trafik eşzamanlıyken yanıt süresini ölç.
- Gelen trafiği de sınırla: Gümüşsu Belediyesi’nin misafir ağı için gelen yönde IFB ile hız sınırı kur, sınırın istemci başına adil dağıldığını iki istemciyle ölç ve kuralları kalıcı hâle getir.
- Ses trafiğini işaretle: Ses trafiğini nftables ile uygun DSCP değeriyle işaretle ve tcpdump’ta işaretin paketlere yazıldığını göster.
- Ses paketleri yanlış sınıfa düşüyor: tc filtrelerinin ses trafiğini düşük öncelikli sınıfa göndermesinin nedenini sınıf sayaçlarıyla bul, filtreyi düzelt ve doğru sınıfın dolduğunu göster.
- Uzaktan derste görüntü donuyor: Selvi Okulları’nın dar hattında görüntülü ders trafiğini ayırıp önceliklendir, eşzamanlı dosya yüklemeleri altında akışın gecikme ve kaybını ölç ve verilen hedefleri tuttur.
- Tek satırla daha iyi hat: Şube hattına CAKE uygula ve yük altındaki gecikmenin düştüğünü önce/sonra ölçümüyle göster.
- QoS gerçekten işe yarıyor mu?: Var olan bir QoS politikasının etkisini aynı yük senaryosunu politikalı ve politikasız çalıştırarak ölç ve sonuçları kısa bir raporda karşılaştır.
- Devralınan QoS tersine çalışıyor: Lale Eczanesi şubesinden devralınan tc yapılandırmasında öncelikleri ters çeviren sınıf, tavan ve filtre hatalarını bul, düzelt ve reçete, ses ve yedekleme trafiğini birlikte çalıştırarak hedefleri ölç.
Kurs hakkında
tc ile bant genişliğini sınırlar, öncelik sınıfları kurar, gecikme ve kayıp benzetimi yapar; sesli görüşme gibi hassas trafiği yoğun saatte korursun.
Ne öğreneceksin
- Kuyruklar
- Şekillendirme
- Uçtan uca QoS
- Kapanış
Ön koşullar
Aynı yolun 301 düzeyine kadar olan konularını uygulamış olmalısın.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde ve ona bağlı özel bir lab ağında geçer. Kurulum gerekmez.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs 401 düzeyindedir; daha düşük düzeydeki kursların konularını bildiğin varsayılır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.