DNS (BIND) ve DHCP servisleri
Ad çözümleme, kayıt türleri ve adres dağıtımı.
Seviye 201 · 19 ders · 15 pratik lab
Dersler
BIND ile yetkili DNS
- BIND kurulumu ve named servisi: BIND DNS sunucusunu kurup named servisinin çalıştığını ve ne iş yaptığını laboratuvarında görmeyi öğrenirsin.
- BIND'de bölge tanımı ve bölge dosyaları: Bir alan adının sorumluluğunu tanımlayan bölgenin (zone) ne olduğunu ve bölge dosyasının nasıl kurulduğunu anlarsın.
- BIND kayıt türleri: SOA, NS, A, CNAME: SOA, NS, A ve CNAME kayıtlarının her birinin ne işe yaradığını ve bir bölge dosyasında nasıl yazıldığını öğrenirsin.
- BIND'de bölgeyi doğrulamak ve yeniden yüklemek: Bölge dosyasındaki hataları yeniden yüklemeden önce denetleyip değişikliği güvenle uygulamayı öğrenirsin.
- BIND’de ters bölge ve PTR kayıtları: Bir IP adresinden ada ulaşmak için BIND’de ters bölge ve PTR kaydı tanımlayıp dig ile doğrulayabileceksin.
- Kısa görev: ofis için ileri ve ters bölgeyi kur
Çözümleme ve tanılama
- BIND: önbellekleyen çözümleyici ve yönlendiriciler: Önbellekleyen çözümleyicinin yanıtları nasıl hızlandırdığını ve sorguları bir üst sunucuya yönlendirmeyi öğrenirsin.
- dig ile DNS tanılama ve ters sorgular: dig ile ad sorgularını incelemeyi, yanıtları okumayı ve adresten ada doğru ters sorguyla kayıtları denetlemeyi öğrenirsin.
- resolvectl ile istemcinin kullandığı DNS’i ve önbelleği görmek: Bir istemcinin hangi DNS sunucusunu kullandığını ve eski yanıtı önbellekten mi aldığını resolvectl ile görebileceksin.
- BIND görünümleri ile iç ve dış DNS yanıtlarını ayırmak: Aynı alan adına iç ağdan ve dışarıdan farklı yanıt veren bölme DNS düzenini BIND görünümleriyle kurabileceksin.
- Bir servisi yeni IP adresine taşımak: A kaydı ve TTL: Servisin adı değişmeden yeni adrese kesintisiz taşınması için A kaydını ve TTL süresini nasıl planlayacağını öğrenirsin.
- Avahi ile mDNS: yerel ağda servis yayımlamak: DNS sunucusu kurmadan yerel ağdaki bir servisi ad ile bulunur yapmayı Avahi ile öğrenir ve ağ izinde nasıl göründüğünü görürsün.
- Kısa görev: bazı istemcilerin neden eski adrese gittiğini bul
DHCP
- DHCP sunucusu kurulumu: Ağdaki cihazlara otomatik adres dağıtan DHCP sunucusunu laboratuvarında kurmayı ve çalıştığını doğrulamayı öğrenirsin.
- DHCP alt ağ kapsamı ve adres havuzları: Alt ağ için kapsam tanımlamayı ve dağıtılacak adres havuzunu, yanlışlıkla çakışma olmayacak şekilde ayarlamayı öğrenirsin.
- DHCP sabit adres rezervasyonları ve kira süreleri: Yazıcı ve sunucu gibi cihazlara hep aynı adresi vermeyi ve kira süresinin ne anlama geldiğini anlarsın.
- DHCP: DORA ve sorun giderme: DHCP'nin dört adımlı DORA görüşmesini ve bir cihaz adres alamadığında sorunu nasıl bulacağını öğrenirsin.
- Kısa görev: yazıcılara sabit adres ver ve kiraları doğrula
Kapanış
- Bitirme görevi: ofis ağına DNS ve DHCP: Kurgusal bir şirketin ofis ağı için adres dağıtan ve ad çözen DNS ve DHCP servislerini kurup sınadığın küçük bir görev yaparsın.
Pratik lablar
- Yeni sunucular için kayıt ekle: Mevcut BIND bölgesine iki A ve bir CNAME kaydı ekle, seri numarasını artır, bölgeyi yeniden yükle ve dig ile göster.
- Bölge dosyası yüklenmiyor: named-checkzone hatalarını izleyerek bölge dosyasındaki sözdizimi ve eksik nokta hatalarını düzelt ve kayıtların yanıtlandığını kanıtla.
- İkincil sunucu güncellenmiyor: Birincilde yapılan değişikliğin ikincile geçmemesinin nedenini (seri numarası, allow-transfer, notify) bul, düzelt ve iki sunucunun aynı seri numarasını döndürdüğünü göster.
- Ters kayıt yok: günlüklerde yalnızca IP: Eksik ters bölgeye PTR kayıtlarını ekle ve dig -x ile adların döndüğünü göster.
- İleri ve ters kayıtlar birbirini tutmuyor: Bir bölgedeki A ve PTR kayıtlarını karşılaştıran kısa bir betik yaz, uyuşmayanları düzelt ve betiği yeniden çalıştırarak temiz sonuç al.
- Posta reddediliyor: PTR ve HELO uyuşmuyor: Posta sunucusunun reddedilmesine yol açan ters kayıt ve ad uyuşmazlığını bul, ileri ve ters kayıtları tutarlı hâle getir ve doğrulamayı dig ile göster.
- Önbellekleyen çözümleyici kur: BIND’i dış adlar için verilen yönlendiriciye soran bir önbellek sunucusu yap ve ikinci sorgunun önbellekten geldiğini sorgu süresiyle göster.
- İç adlar dışarı sızıyor: BIND view yapılandırmasındaki hatayı bul ve iç kayıtların yalnızca iç istemcilere döndüğünü iki farklı kaynaktan dig ile kanıtla.
- Herkese açık çözümleyici: Lab’daki DNS sunucusunun dış ağdan özyinelemeli sorgu kabul ettiğini göster, allow-recursion ile kapat ve iç istemcilerin etkilenmediğini doğrula.
- İstemci eski adresi hatırlıyor: resolvectl ile istemcinin kullandığı DNS sunucusunu ve önbelleğini incele, önbelleği temizle ve yeni adresin geldiğini göster.
- Taşıma gecesi için TTL hazırlığı: Bir servisin taşınmasından önce TTL’i düşür, yeni adresi yayınla ve eski TTL dolana kadar istemcilerin en geç ne zamana kadar eski adresi görebileceğini hesapla.
- Paylaşılan servis ağda görünmüyor: mDNS: Avahi ile duyurulması gereken bir servisin görünmemesinin nedenini bul, servis dosyasını düzelt ve avahi-browse ile göründüğünü kanıtla.
- Yeni gelenler adres alamıyor: Tükenmiş DHCP havuzunu kira kayıtlarından tespit et, havuzu genişlet ve yeni istemcinin adres aldığını göster.
- Adres geliyor, internet yok: DHCP sunucusunun yanlış ağ geçidi ve DNS seçeneği dağıttığını istemcide göster, ayarları düzelt ve kirayı yenileyerek doğru değerleri kanıtla.
- Ağda ikinci bir DHCP sunucusu: Kendi lab ağında istemcilere yanlış adres dağıtan ikinci DHCP sunucusunu DORA yakalamasından bul, MAC adresini belirle ve kapattıktan sonra istemcilerin doğru kira aldığını göster.
Kurs hakkında
Ad çözümleme, kayıt türleri ve adres dağıtımı.
Ne öğreneceksin
- BIND ile yetkili DNS
- Çözümleme ve tanılama
- DHCP
- Kapanış
Ön koşullar
Aynı yolun 101 düzeyindeki kurslarını bitirmiş olmak ya da o konuları biliyor olmak yeterlidir.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde ve ona bağlı özel bir lab ağında geçer. Kurulum gerekmez.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs 201 düzeyindedir; daha düşük düzeydeki kursların konularını bildiğin varsayılır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.