NFS ve Samba ile dosya paylaşımı
Linux ve Windows ağlarında paylaşım ve erişim denetimi.
Seviye 201 · 18 ders · 15 pratik lab
Dersler
NFS
- NFS sunucusu ve dışa aktarma: Linux'ta bir klasörü ağdaki diğer makinelere NFS ile paylaşmayı ve dışa aktarma ayarlarının ne yaptığını öğrenirsin.
- NFS istemcisi ve bağlama: Başka bir makinedeki NFS paylaşımını kendi sistemine bağlamayı ve kalıcı hale getirmeyi öğrenirsin.
- NFS dışa aktarma seçenekleri ve erişim denetimi: NFS dışa aktarma seçenekleriyle kimlerin erişebileceğini sınırlamayı ve gereksiz geniş izinleri kapatmayı öğrenirsin.
- autofs ile isteğe bağlı bağlama
- NFSv4 kimlik eşleme ve kullanıcı numaraları
- Kısa görev: ev dizinlerini NFS ile istemcilere dağıt
Samba
- Samba kurulumu: smbd ve nmbd: Windows ile dosya paylaşımı sağlayan Samba'yı kurup smbd ve nmbd servislerinin ne işe yaradığını anlarsın.
- Samba herkese açık paylaşım ve smbclient: Parolasız herkese açık bir paylaşımın nasıl kurulduğunu smbclient ile görür, bunun ne zaman riskli olduğunu anlarsın.
- Samba kullanıcıları ve kimlik doğrulama: Samba'da kullanıcı oluşturmayı, parola ile kimlik doğrulamayı ve paylaşıma erişimi kişilere göre sınırlamayı öğrenirsin.
- Gruplara göre paylaşım: valid users ve yazma izni
- cifs-utils ile Linux’tan Samba paylaşımı bağlamak
- smbstatus ve denetim günlükleri ile erişimi izlemek
- Kısa görev: üç departman için ayrı Samba paylaşımları
İzinler ve işletim
- NFS ve Samba paylaşım ve dosya izinlerini hizalamak: Paylaşım izinleri ile dosya sistemi izinlerinin birlikte nasıl çalıştığını ve ikisinin tutarlı olmasını nasıl sağlayacağını öğrenirsin.
- Paylaşımları yedeklemek ve sürüm geri getirmek
- Paylaşım sorunları: izin reddi, eski tutamaç, kilitler
- Kısa görev: kullanıcının erişemediği klasörün nedenini bul
Kapanış
- Bitirme görevi: NFS ve Samba ile karışık ortam için dosya sunucusu: Kurgusal bir şirkette hem Linux hem Windows kullanıcılarına doğru yetkilerle hizmet veren küçük bir dosya sunucusu kurarsın.
Pratik lablar
- Arşiv klasörünü salt okunur paylaş: Bir klasörü yalnızca verilen alt ağa salt okunur olarak NFS ile paylaş ve istemcide yazmanın reddedildiğini göster.
- İstemcide root bile yazamıyor: root_squash ve dosya sahipliği yüzünden yazılamayan bir paylaşımı incele ve güvenliği bozmadan doğru kullanıcıya yazma izni verip test et.
- Dosyalar başkasının adına görünüyor: İstemci ile sunucu arasındaki UID/GID uyuşmazlığını ve NFSv4 kimlik eşleme alanı hatasını bul, düzelt ve dosyaların doğru sahiple göründüğünü göster.
- Paylaşım her açılışta bağlansın: NFS paylaşımını ağı bekleyen seçeneklerle fstab’a ekle ve mount -a ile hatasız bağlandığını göster.
- Proje klasörleri istek üzerine: autofs ile her proje klasörünün ilk erişimde bağlanıp boşta kalınca ayrılmasını sağla ve bunu mount çıktısıyla göster.
- Stale file handle: dışa aktarma taşındı: Sunucudaki dışa aktarma taşınınca istemcilerde oluşan stale file handle hatasını gider, nedenini açıkla ve kalıcı bağlamayı yeniden kur.
- Herkes okusun, personel yazsın: Samba’da herkesin okuyabildiği ama yalnızca personel grubunun yazabildiği bir paylaşım kur ve smbclient ile iki durumu da göster.
- Kullanıcı Samba’ya giremiyor: Linux hesabı olduğu hâlde Samba’ya giremeyen kullanıcının sorununu (smbpasswd kaydı, valid users, devre dışı hesap) bul ve smbclient ile girişi kanıtla.
- Muhasebe dosyaları satıştan görünüyor: Grup ve valid users ayarlarındaki hatalar yüzünden yanlış bölümün eriştiği paylaşımları düzelt ve her bölüm kullanıcısının yalnızca kendi paylaşımına eriştiğini test et.
- Parolayı fstab’a yazmadan bağla: Samba paylaşımını izinleri 600 olan bir kimlik bilgisi dosyasıyla Linux’a bağla ve fstab satırında parola bulunmadığını göster.
- Dosyayı kim kilitledi?: smbstatus ile bir tabloyu açık tutan kullanıcıyı ve makinesini bul ve oturumu kapattıktan sonra dosyanın açılabildiğini göster.
- Silinen klasörün izini sür: full_audit modülünü etkinleştir, bir silme işlemini yeniden üret ve günlükten hangi kullanıcının hangi dosyayı ne zaman sildiğini çıkar.
- Permission denied: klasör izni: Bir kullanıcının ortak klasörü açamamasının dosya sistemi izni nedenini bul, gruba doğru izni ver ve kullanıcı olarak eriştiğini göster.
- Yeni dosyalar yanlış grupla oluşuyor: Ortak klasörde oluşan dosyaların başkalarınca düzenlenememesini setgid ve oluşturma maskesi ayarlarıyla düzelt ve hem NFS hem Samba’dan test et.
- Üzerine yazılan rapor: dünkü sürümü geri getir: Paylaşımın anlık yedeklerinden üzerine yazılmış bir dosyanın dünkü sürümünü bul, kullanıcının paylaşımına geri yükle ve yedeğin düzenli alındığını göster.
Kurs hakkında
Linux ve Windows ağlarında paylaşım ve erişim denetimi.
Ne öğreneceksin
- NFS
- Samba
- İzinler ve işletim
- Kapanış
Ön koşullar
Aynı yolun 101 düzeyindeki kurslarını bitirmiş olmak ya da o konuları biliyor olmak yeterlidir.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde ve ona bağlı özel bir lab ağında geçer. Kurulum gerekmez.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs 201 düzeyindedir; daha düşük düzeydeki kursların konularını bildiğin varsayılır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.