Hesap yönetimi: useradd, passwd, usermod ve userdel
Bir hesabın yaşam döngüsünü baştan sona yürütürsün: yeni çalışana hesap açar, parola ve parola süresi kuralları verir, ekibinin grubuna eklersin; İK listesinden hesabı hâlâ açık olan eski çalışanı bulur, önce kilitler, dosyalarını arşivleyip hesabını siler ve sahipsiz kalan dosyalarını devredersin.
Seviye 101 · 50 dk
Pazartesi sabahı İK’dan iki e-posta geldi. Birincisi: "Mert Yılmaz bugün destek ekibinde başlıyor." İkincisi: "Ayrılanlar listesini /srv/hr/leavers.txt dosyasına koyduk. Hesabı hâlâ açık olan var mı?"
Bunlar BT ekiplerinin her hafta yaptığı işlerdir ve güvenlik için çok önemlidir. Ayrılan çalışanların unutulmuş hesapları, saldırganların en sevdiği giriş yollarından biridir; çünkü kimse onları izlemez. Parolası hiç değişmeyen hesaplar da öyle.
Bu derste hesabı açan (useradd), parolasını veren (passwd), parola kurallarını koyan (chage), değiştiren (usermod) ve silen (userdel) komutları kullanacaksın. İlk adımlar rehberli; ayrılan çalışanın kısmında yolu kendin bulacaksın.
Bu derste ne yapacaksın
- Hesabı aç: useradd -m
- Parola ver: passwd
- İlk girişte değiştirsin: chage -d 0
- Parola süresi: chage -M ve -W
- Ekibine ekle: groupadd, usermod -aG
- Kimin hesabı hâlâ açık?
- Önce kilitle
- Arşivle ve sil
- Sahipsiz kalan dosyalar
- Kısa sınav
Kazanacağın beceriler
- Ev dizinli hesap açmak (useradd -m -s -c)
- Parola vermek ve shadow’daki özeti okumak
- İlk girişte parola değişimini zorunlu kılmak (chage -d 0)
- Parola süresi kuralı koymak (chage -M, -W)
- Grup oluşturmak (groupadd)
- Kullanıcıyı gruba güvenle eklemek (usermod -aG)
- getent ile hesap bilgisi sorgulamak
- Hesabı silmeden önce kilitlemek (usermod -L, passwd -S)
- Ayrılan çalışanın hesabını kapatmak (userdel -r)
- Dosyaları arşivlemek (tar czf)
- Sahipsiz kalan dosyaları bulup devretmek (find -nouser)
← Kısa görev: herkese açık kalmış ekip klasörünü kapat · Linux’a hızlı başlangıç · sudo ile yönetici yetkisini ödünç almak →
Ücretsiz başla