Süreçlere ve servislere ilk bakış
Çalışan programları görmeyi, donanı kapatmayı, arka plana atmayı ve bir servisin çalışıp çalışmadığını anlamayı en baştan öğrenirsin.
Seviye 101 · 13 ders · 12 pratik lab
Dersler
Süreç nedir
- Süreç: çalışan program ve kimlik numarası
- ps ile çalışanlara bakmak
- top ve htop ekranını okumak
- Süreç ağacı: kim kimi başlattı (pstree)
- Kısa görev: işlemciyi en çok kullanan üç süreci bul
Süreçleri yönetmek
- Bir programı kibarca durdurmak ve zorla kapatmak
- Arka plan ve ön plan: &, Ctrl-Z ve fg
- Oturum kapanınca ölmeyen iş: nohup
- Kısa görev: yanıt vermeyen programı veri kaybetmeden kapat
Servisler
- Servis nedir: arka planda sürekli çalışan program
- systemctl status çıktısını okumak
- Başlatmak, durdurmak ve açılışta etkinleştirmek
- Bitirme görevi: yavaşlayan makinede suçlu süreci ve durmuş servisi bul
Pratik lablar
- Çalışan süreçleri say ve kendi süreçlerini ayır: Sistemde çalışan toplam süreç sayısını ve kendi kullanıcına ait olanların sayısını bul.
- Bir sürecin üst sürecini bul: Verilen programın PID'sini ve onu başlatan üst sürecin adını bul.
- Aynı programın birden çok kopyasını ayırt et: Aynı betiğin üç kopyasından hangisinin en uzun süredir çalıştığını ve hangi uçbirimden başlatıldığını belirle.
- Takılan programı düzgünce kapat: Yanıt vermeyen programı önce nazik sinyalle kapatmayı dene, kapanmazsa zorla sonlandır ve farkı açıkla.
- Uzun işi arka plana al ve geri getir: Çalışan uzun komutu durdur, arka planda sürdür, iş listesinde gör ve yeniden öne al.
- top ekranından yavaşlığın nedenini oku: Yavaşlayan bilgisayarda top ekranını işlemciye ve belleğe göre sıralayarak sorumlu süreci bul ve kapat.
- Servisin çalışıp çalışmadığını denetle: Üç servisin durumunu sorgula ve çalışmayan servisin adını cevap olarak gir.
- Servisi başlat ve açılışta kendiliğinden başlamasını sağla: Durmuş servisi başlat, açılışa ekle ve iki durumun ayrı şeyler olduğunu çıktıyla göster.
- Başlamayan servisin hata iletisini bul: Başlatılınca hemen duran servisin günlük kayıtlarını oku, yazım hatasını düzelt ve servisi çalıştır.
- Bir dosyayı açık tutan süreci bul: Silinemeyen ya da ayrılamayan dizini meşgul eden süreci bul ve adını cevap olarak gir.
- Sürecin kim tarafından ve ne zaman başlatıldığını öğren: Gece çalışmaya başlayan sürecin sahibini, başlangıç zamanını ve tam komutunu çıkar.
- Tanımadığın sürecin zararsız olup olmadığını araştır: Listedeki tanımadığın sürecin dosyasının hangi pakete ait olduğunu ve hangi servisin başlattığını bulup kısa bir değerlendirme yaz.
Kurs hakkında
Çalışan programları görmeyi, donanı kapatmayı, arka plana atmayı ve bir servisin çalışıp çalışmadığını anlamayı en baştan öğrenirsin.
Ne öğreneceksin
- Süreç nedir
- Süreçleri yönetmek
- Servisler
Ön koşullar
Ön bilgi gerekmez; kurs sıfırdan başlar.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde geçer. Kurulum gerekmez; lab her derste temiz başlar.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs başlangıç düzeyindedir; her terim ilk geçtiği yerde açıklanır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.