Sunucu izlemenin temelleri: vmstat, iostat ve sar
İşlemci, bellek, disk ve süreç ölçümlerini okumayı, sar ile geçmişe bakmayı ve basit eşik uyarıları kurmayı öğrenirsin.
Seviye 201 · 16 ders · 15 pratik lab
Dersler
Ölçümleri okumak
- Yük ortalaması aslında neyi ölçer
- İşlemci zamanı: user, system, iowait ve steal
- Bellek: free, önbellek ve "kullanılabilir"
- vmstat ile sistemin anlık resmi
- Kısa görev: beş anlık görüntüden darboğazı tahmin et
Disk ve süreç
- iostat ile disk kullanımı ve gecikme
- pidstat ile süreç bazında ölçüm
- Diske kim yazıyor: iotop
- Kısa görev: diski kilitleyen süreci bul
Geçmiş ve uyarı
- sar ile dünkü yükü görmek
- Normalin ölçüsü: taban çizgisi çıkarmak
- Betikle basit eşik uyarısı
- glances ve btop ile tek ekranda durum
- Kısa görev: bir haftalık taban çizgisi raporu
Kapanış
- İzleme kontrol listesi: neyi, ne sıklıkla
- Bitirme görevi: gece yavaşlayan sunucunun hikâyesini sar verisinden çıkar
Pratik lablar
- Yük ortalamasını çekirdek sayısına göre yorumla: Üç sunucunun yük ortalaması ve çekirdek sayısına bakarak gerçekten aşırı yüklü olanı belirle.
- Önbellek ile gerçek bellek sıkıntısını ayırt et: Bellek çıktısında kullanılabilir alanı doğru yorumla; takas hareketine bakarak hangi sunucunun gerçekten sıkıştığını göster.
- vmstat çıktısından darboğaz türünü çıkar: Dört vmstat kaydını işlemci, bellek, disk bekleme ve bağlam değiştirme darboğazlarıyla eşleştir ve gerekçesini yaz.
- En meşgul diski bul: iostat ile disklerin kullanım yüzdesini ve bekleme süresini ölç, en meşgul aygıtın adını gir.
- Diske en çok yazan süreci yakala: Diski yoran süreci iotop ile bul ve hangi dosyaya yazdığını /proc üzerinden belirle.
- Tek sürecin kaynak tüketimini zaman içinde izle: pidstat ile bir servisin işlemci, bellek ve G/Ç kullanımını iş parçacığı düzeyinde kaydet ve sıçramanın hangi iş parçacığından geldiğini bul.
- Dünkü işlemci kullanımını sar ile oku: Kayıtlı sar verisinden dünün en yoğun saatini ve o saatteki ortalama işlemci kullanımını bul.
- Bir haftalık veriden olağan dışı günü bul: Bir haftalık sar kayıtlarında bellek ve takas kullanımını karşılaştır, sapma gösteren günü ve saat aralığını belirle.
- Geçmiş verilerle gece yavaşlamasını açıkla: İşlemci, disk ve ağ sar verilerini aynı zaman ekseninde birleştirerek gece üçteki yavaşlamanın hangi kaynaktan doğduğunu kanıtla.
- Disk doluluğu için eşik denetimi yaz: Herhangi bir dosya sistemi yüzde seksen beşi geçince günlüğe uyarı yazan küçük betiği hazırla.
- Servis yanıtını düzenli yoklayan denetim kur: Web servisine dakikada bir istek atıp yanıt süresini kaydeden ve iki ardışık hatada uyarı üreten zamanlanmış denetimi kur.
- Gürültülü uyarıyı anlamlı hale getir: Anlık sıçramalarda sürekli çalan işlemci uyarısını süre koşulu ve histerezisle düzelt; geçmiş veriyle yanlış alarm sayısını karşılaştır.
- Tek ekranda sunucu sağlığını oku: glances ekranındaki uyarı renklerini yorumla ve dikkat gerektiren iki kaynağı yaz.
- Günlük sağlık raporu üreten betik yaz: Yük, bellek, disk ve başarısız servisleri tek sayfada özetleyen ve her sabah dosyaya yazan raporu hazırla.
- Büyüme eğiliminden kapasite tahmini çıkar: Bir haftalık disk ve bellek verisinden büyüme hızını hesapla, eşiğin ne zaman aşılacağını tahmin et ve öneriyle raporla.
Kurs hakkında
İşlemci, bellek, disk ve süreç ölçümlerini okumayı, sar ile geçmişe bakmayı ve basit eşik uyarıları kurmayı öğrenirsin.
Ne öğreneceksin
- Ölçümleri okumak
- Disk ve süreç
- Geçmiş ve uyarı
- Kapanış
Ön koşullar
Aynı yolun 101 düzeyindeki kurslarını bitirmiş olmak ya da o konuları biliyor olmak yeterlidir.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde geçer. Kurulum gerekmez; lab her derste temiz başlar.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs 201 düzeyindedir; daha düşük düzeydeki kursların konularını bildiğin varsayılır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.