Loglar ve zamanlanmış görevler: journalctl, cron, at
journalctl, syslog, cron, systemd zamanlayıcıları ve yedekleme.
Seviye 201 · 15 ders · 12 pratik lab
Dersler
Günlükler
- Günlüklerin yerleri: syslog ve auth.log: Linux'ta günlüklerin nerede tutulduğunu, syslog ve auth.log dosyalarının neyi kaydettiğini ve hangi olay için hangisine bakacağını öğrenirsin.
- journalctl ile süzmek: birim, öncelik ve zaman aralığı
- Günlüklerde aramak ve süzmek: Büyük günlük dosyalarında grep ve benzeri araçlarla belirli bir kullanıcı, zaman veya hata mesajını bulmayı ve sonucu daraltmayı öğrenirsin.
- Günlükleri canlı izlemek: Günlüklere yeni düşen kayıtları anında izlemeyi ve bir değişiklik ya da arıza sırasında sistemin tepkisini canlı görmeyi öğrenirsin.
- Günlük döndürme ve saklama: logrotate: logrotate ile günlüklerin diski doldurmasını önleyip saklama süresini ve sıkıştırmayı belirleyebilirsin.
- Kısa görev: sunucu dün gece neden yeniden başladı?
Zamanlanmış görevler
- cron: söz dizimi ve zaman alanları: cron'un zamanlanmış işleri nasıl çalıştırdığını, beş zaman alanını okumayı ve kendi zamanlama satırını doğru yazmayı öğrenirsin.
- Kullanıcı crontab'ı ve sistem cron dizinleri: Kullanıcıya özel crontab ile sistem geneli cron dizinleri arasındaki farkı ve hangi işin nereye konması gerektiğini öğrenirsin.
- cron tuzakları: mutlak yol ve çıktı yakalama: cron işlerinin neden sessizce başarısız olabildiğini, mutlak yol kullanmanın ve çıktıyı bir dosyaya yakalamanın bunu nasıl önlediğini öğrenirsin.
- at ile tek seferlik işler: at ile bir işi yalnızca bir kez, ileri bir zamana planlamayı ve bekleyen işleri listeleyip iptal etmeyi öğrenirsin.
- anacron: makine kapalıyken kaçan işler
- cron.allow, cron.deny ve kimin iş zamanlayabildiği
- Kısa görev: her gece eski geçici dosyaları temizleyen ve kayıt tutan iş
Olay incelemesi
- Günlüklerden olayın zaman çizelgesini çıkarmak: Farklı günlüklerdeki kayıtları zaman sırasına dizerek bir olayın nasıl başladığını ve ilerlediğini gösteren bir zaman çizelgesi çıkarmayı öğrenirsin.
- Bitirme görevi: bakım otomasyonu ve olay raporu: Hayali bir şirketin lab sunucusu için zamanlanmış bakım işleri kurar, günlüklerdeki bir sorunu inceler ve bulgularını kısa bir olay raporunda toplarsın.
Pratik lablar
- Günlükte belirli zaman aralığını süz: Dün gece yarısı ile sabah altı arasındaki hata düzeyindeki kayıtları göster ve kayıt sayısını gir.
- Başarısız girişleri kaynağa göre say: Kimlik doğrulama kayıtlarından başarısız SSH girişlerini çıkar ve en çok deneme yapan üç adresi listele.
- Diski dolduran günlük için döndürme kuralı yaz: Hiç döndürülmeyen uygulama günlüğü için günlük, sıkıştırmalı ve on dört kopya tutan kuralı yaz; deneme çalıştırmasıyla doğrula.
- İlk zamanlanmış işini ekle: Her gün 06.30'da çalışan disk raporu işini kullanıcı crontab'ına ekle ve çıktısını dosyaya yönlendir.
- Elle çalışan ama cron'da çalışmayan işi düzelt: Uçbirimde çalışıp zamanlandığında başarısız olan betikte PATH ve çalışma dizini farkını bul ve düzelt.
- Cron işini systemd zamanlayıcısına taşı: Çakışan çalışmaları olan cron işini, üst üste binmeyen ve kaçırılan çalışmayı telafi eden zamanlayıcıya çevir.
- Kimin ne zaman giriş yaptığını çıkar: Giriş kayıtlarından son üç günde sunucuya bağlanan hesapları, saatleri ve kaynak adresleriyle listele.
- Yetkili komutların izini sür: Belirli bir saatte servisi durduran sudo komutunu, çalıştıran kullanıcıyı ve bağlandığı adresi kayıtlardan bul.
- Gece yaşanan kesintinin zaman çizelgesini kur: Giriş, sudo, servis ve zamanlanmış iş kayıtlarını birleştirerek Turnalı Perakende'deki kesintinin dakika dakika çizelgesini ve nedenini yaz.
- Tek seferlik işi ileri bir saate zamanla: Bakım penceresinde bir kez çalışacak yeniden başlatma komutunu zamanla, kuyruğu listele ve iptal etmeyi göster.
- Sunucudaki tüm zamanlanmış işleri envanterle: Kullanıcı crontab'larını, sistem cron dizinlerini ve zamanlayıcıları tarayıp sahibi ve çalıştırdığı komutla tek listede topla.
- Tanınmayan zamanlanmış işi bul ve değerlendir: Envanterde olmayan, dünyaya yazılabilir betik çalıştıran zamanlanmış işi bul; ne zaman eklendiğini belirle, devre dışı bırak ve bulguyu raporla.
Kurs hakkında
journalctl, syslog, cron, systemd zamanlayıcıları ve yedekleme.
Ne öğreneceksin
- Günlükler
- Zamanlanmış görevler
- Olay incelemesi
Ön koşullar
Aynı yolun 101 düzeyindeki kurslarını bitirmiş olmak ya da o konuları biliyor olmak yeterlidir.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde geçer. Kurulum gerekmez; lab her derste temiz başlar.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs 201 düzeyindedir; daha düşük düzeydeki kursların konularını bildiğin varsayılır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.