Günlüklere ilk bakış
Linux'un olayları nereye yazdığını, bir günlük satırının nasıl okunduğunu ve bir sorunun izini günlükte nasıl süreceğini sıfırdan öğrenirsin.
Seviye 101 · 13 ders · 12 pratik lab
Dersler
Günlük nedir
- Günlük nedir: sistemin tuttuğu defter
- /var/log turu: hangi dosyada ne var
- Bir günlük satırını okumak: zaman, makine, program, mesaj
- Kısa görev: dün sabahki ilk hatayı bul
Araçlar
- less ve tail -f ile günlük okumak
- grep ile günlükte aramak
- journalctl'e ilk adım: -u, -b ve -f
- Kim ne zaman girdi: last, lastb ve lastlog
- Kısa görev: başarısız giriş denemelerini say
Günlüğü anlamlandırmak
- Önem düzeyleri: info, warning, error, critical
- Olayları zaman sırasına koymak
- Günlüklerdeki kişisel veri ve gizlilik
- Bitirme görevi: web sitesi neden yarım saat kapalı kaldı?
Pratik lablar
- Günlük dosyalarının nerede durduğunu bul: Günlük dizinindeki dosyaları listele ve en son değişen üç dosyanın adını gir.
- Bir günlük satırını parçalarına ayır: Verilen beş günlük satırında zamanı, sunucu adını, programı ve iletiyi ayır; hata bildiren satırı işaretle.
- Hangi olayın hangi günlüğe yazıldığını eşle: Giriş yap, bir paket kur ve bir servisi yeniden başlat; her olayın düştüğü günlüğü ve satırı bul.
- Günlüğü canlı izle: Günlük dosyasını canlı izlerken ikinci uçbirimden bir olay üret ve satırın belirdiğini göster.
- Günlükte anahtar sözcük ara ve say: Büyük küçük harf ayırmadan hata sözcüğünü içeren satırları bul, sayısını gir ve ilk görüldüğü saati yaz.
- Büyük günlükte belirli bir ana git: Binlerce satırlık günlükte less ile belirtilen saate atla, olaydan önceki ve sonraki on satırı ayrı dosyaya kaydet.
- journalctl ile son kayıtları oku: Son elli kaydı göster, yalnızca bu açılışa ait olanları süz ve bir servisin kayıtlarını ayır.
- Kayıtları önem düzeyine göre süz: Yalnızca uyarı ve üstü düzeydeki kayıtları göster ve bugün kaç hata kaydı olduğunu gir.
- Günlüğün kapladığı alanı ölç ve sınırla: Günlüğün disk kullanımını ölç, eski kayıtları boyut sınırına göre temizle ve kalıcı üst sınır tanımla.
- Servisin neden durduğunu günlükten bul: Duran servisin son kayıtlarını oku ve durma nedenini bildiren satırı cevap olarak gir.
- Olağan kayıtlarla sıra dışı olanı ayırt et: Bir günlük kayıt arasında sürekli yinelenen olağan iletileri ayıkla ve yalnızca bir kez görülen sıra dışı kaydı bul.
- Günlüklerden kısa bir olay notu yaz: Gelincik Okulları sunucusunda dün yaşanan erişim sorununu günlüklerden izleyip ne oldu, ne zaman oldu ve kanıt satırı içeren notu yaz.
Kurs hakkında
Linux'un olayları nereye yazdığını, bir günlük satırının nasıl okunduğunu ve bir sorunun izini günlükte nasıl süreceğini sıfırdan öğrenirsin.
Ne öğreneceksin
- Günlük nedir
- Araçlar
- Günlüğü anlamlandırmak
Ön koşullar
Ön bilgi gerekmez; kurs sıfırdan başlar.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde geçer. Kurulum gerekmez; lab her derste temiz başlar.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs başlangıç düzeyindedir; her terim ilk geçtiği yerde açıklanır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.