Donanım ve sürücüler: udev, modüller ve aygıtlar
Aygıtların nasıl tanındığını, sürücülerin çekirdek modülü olarak nasıl yüklendiğini ve udev kurallarıyla aygıtlara kalıcı ad ve izin vermeyi öğrenirsin.
Seviye 201 · 17 ders · 15 pratik lab
Dersler
Aygıtları tanımak
- Aygıt keşfi: lspci, lsusb ve lshw
- /sys ile aygıt ağacı
- Aygıt dosyaları: büyük ve küçük numaralar
- Kısa görev: sunucunun donanım envanterini çıkar
Sürücüler
- Modüller: lsmod, modinfo ve bağımlılıklar
- modprobe, seçenekler ve kalıcı ayar
- Modül kara listesi ve yüklemeyi engellemek
- Ürün yazılımı dosyaları ve eksik sürücü hatası
- DKMS ve çekirdek dışı sürücüler
- Kısa görev: sunucuda USB depolamayı kapat
udev
- udev olayları ve udevadm monitor
- udev kuralları: kalıcı ad ve sembolik bağlantı
- udev ile aygıt izni ve grubu
- Aygıt takılınca iş başlatmak
- Kısa görev: seri adaptöre sabit ad ve doğru grup ver
Kapanış
- Donanım hataları: dmesg, MCE ve EDAC
- Bitirme görevi: yeni takılan kart ve diskleri tanıt, kalıcı adlarla yapılandır
Pratik lablar
- Sunucunun donanım özetini çıkar: İşlemci modeli, çekirdek sayısı, bellek miktarı ve disk sayısını komutlarla bul ve envanter kartını doldur.
- PCI aygıtlarını kullandıkları sürücüyle eşle: Ağ ve depolama denetleyicilerinin hangi çekirdek sürücüsünü kullandığını listele ve sürücüsüz aygıtı işaretle.
- sysfs üzerinden aygıtın tam yolunu izle: Bir diskin sysfs'te denetleyiciden blok aygıta uzanan yolunu izle; üretici, model ve bağlı olduğu veri yolunu çıkar.
- Yüklü modülün bilgilerini ve parametrelerini oku: Yüklü bir modülün sürümünü, bağımlılıklarını ve ayarlanabilir parametrelerini listele.
- Modül parametresini kalıcı olarak ayarla: Sanal aygıt modülünü yeni parametreyle yeniden yükle ve ayarın açılışta da uygulanmasını sağla.
- Yüklenmeyen modülün nedenini bul: Çekirdek sürümü uyuşmazlığı ve eksik bağımlılık yüzünden yüklenmeyen modülün hatasını çekirdek iletilerinden bulup gider.
- Aygıt takılınca oluşan olayları izle: Sanal bir aygıt ekle, udev olaylarını izle ve aygıtın özniteliklerinden seri numarasını cevap olarak gir.
- Aygıta değişmeyen bir ad ver: Her açılışta adı değişen diske seri numarasına göre sabit bir sembolik ad veren kuralı yaz ve sına.
- Aygıt takılınca izin ata ve servis tetikle: Ölçüm cihazı takıldığında aygıt dosyasını belirli gruba açan ve veri toplama servisini başlatan kuralı yaz; çıkarılınca servis dursun.
- Hangi diskin hangi yuvada olduğunu belirle: Kalıcı aygıt yollarını kullanarak disk adlarını seri numaraları ve bağlantı noktalarıyla eşle.
- Ağ kartı adlarının nereden geldiğini çöz: Arayüz adının hangi adlandırma kuralından üretildiğini bul ve kartı MAC adresine göre anlamlı bir ada sabitle.
- Ağ kartı sürücü ayarlarını incele ve paket kaybını azalt: Arayüz istatistiklerinden düşen paketlerin nedenini bul, halka arabelleği ve yük devri ayarlarını değiştirip etkisini ölç.
- Donanım hata kayıtlarını denetle: Çekirdek iletilerinde ve donanım olay kayıtlarında bellek ve disk hatalarını ara, hata veren bileşeni yaz.
- Eksik aygıt yazılımını bul ve yükle: Sürücüsü yüklendiği halde çalışmayan aygıtın istediği aygıt yazılımı dosyasını çekirdek iletisinden bul ve doğru yere koy.
- Yeni aygıtı uçtan uca devreye al: Demirsu Enerji'nin ölçüm sunucusuna eklenen aygıt için sürücüyü yükle, parametresini kalıcı yap, sabit ad ve izin kuralını yaz ve belgelendir.
Kurs hakkında
Aygıtların nasıl tanındığını, sürücülerin çekirdek modülü olarak nasıl yüklendiğini ve udev kurallarıyla aygıtlara kalıcı ad ve izin vermeyi öğrenirsin.
Ne öğreneceksin
- Aygıtları tanımak
- Sürücüler
- udev
- Kapanış
Ön koşullar
Aynı yolun 101 düzeyindeki kurslarını bitirmiş olmak ya da o konuları biliyor olmak yeterlidir.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde geçer. Kurulum gerekmez; lab her derste temiz başlar.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs 201 düzeyindedir; daha düşük düzeydeki kursların konularını bildiğin varsayılır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.