Linux'ta yedekleme: tar, rsync ve anlık görüntü
Tam, artımlı ve fark yedeklerini tar ve rsync ile kurar, LVM anlık görüntüsüyle tutarlı yedek alır, işi otomatikleştirir ve düzenli geri yükleme denemesi yaparsın.
Seviye 201 · 16 ders · 15 pratik lab
Dersler
Yedek türleri
- Tam, artımlı ve fark yedeği
- tar ile artımlı yedek: --listed-incremental
- rsync ile yerel yedek ve silme seçenekleri
- rsync --link-dest ile zaman makinesi
- Kısa görev: yedi günlük ve dört haftalık döndürme düzeni kur
Tutarlılık
- Açık dosyalar ve tutarlı yedek sorunu
- LVM anlık görüntüsüyle tek ana ait yedek
- Veritabanı dökümünü yedeğe bağlamak
- Kısa görev: çalışan bir uygulamanın tutarlı yedeğini al
Otomasyon
- Yedek betiği ve systemd zamanlayıcısı
- Yedeğin başarısını izlemek ve uyarı
- Yedeklerin izinleri ve şifrelenmesi
- Kısa görev: başarısız yedek sabah raporunda görünsün
Geri yükleme
- Geri yükleme yordamı yazmak
- Sahiplik, ACL ve öznitelikleri geri getirmek
- Bitirme görevi: dosya sunucusu için otomatik, doğrulanmış yedek ve geri yükleme tatbikatı
Pratik lablar
- Tam ve artımlı yedeğin boyutunu karşılaştır: Aynı dizinin tam ve ardından artımlı yedeğini al, iki arşivin boyutunu ve içerdiği dosya sayısını raporla.
- tar ile haftalık tam, günlük artımlı düzen kur: Anlık durum dosyası kullanarak bir tam ve üç artımlı yedek al, ardından üçüncü günün durumunu sırayla geri yükle.
- Sabit bağlantılı günlük anlık kopyalar oluştur: rsync ile her günü ayrı klasörde gösteren ama değişmeyen dosyaları sabit bağlantıyla paylaşan düzeni kur ve gerçek disk kullanımını ölç.
- Yazılırken alınan yedeğin tutarsızlığını göster: Sürekli yazılan veri dosyasını çalışırken arşivle, geri yükle ve bütünlük denetiminin başarısız olduğunu göster.
- Veritabanını önce döküm alıp sonra yedekle: Yedek betiğine veritabanı dökümü adımı ekle, döküm başarısızsa yedeğin hata verip durmasını sağla ve dökümden geri yüklemeyi dene.
- LVM anlık görüntüsünden tutarlı yedek al: Çalışan servisin birimi için anlık görüntü oluştur, yedeği oradan al, görüntüyü kaldır ve tüm adımları hataya dayanıklı betikle birleştir.
- Yedeği systemd zamanlayıcısıyla çalıştır: Yedek betiği için servis ve zamanlayıcı birimi yaz; kaçırılan çalışmanın açılışta telafi edildiğini göster.
- Başarısız yedeği fark ettiren uyarı kur: Hedef diski dolduğu için günlerdir sessizce başarısız olan yedeği bul ve hata durumunda günlüğe belirgin kayıt düşen denetimi ekle.
- Günlük, haftalık, aylık saklama düzenini uygula: Yedi günlük, dört haftalık ve altı aylık yedeği tutan temizlik betiğini yaz ve örnek arşiv kümesinde hangilerinin kalacağını doğrula.
- Yedeği SSH üzerinden ikinci sunucuya gönder: Günlük arşivi anahtarla kimlik doğrulayan rsync ile yedek sunucusuna gönder ve iki taraftaki özetleri karşılaştır.
- Yedek anahtarını tek komutla sınırla: Yedek sunucusundaki anahtarı yalnızca rsync alımına izin verecek biçimde kısıtla ve kabuk açılamadığını göster.
- Dışarı giden yedeği şifrele ve anahtarı güvenle sakla: Arşivi göndermeden önce açık anahtarla şifrele, gizli anahtarın yedek sunucusunda bulunmadığını göster ve geri yüklemeyi sına.
- Yedeği sahiplik ve izinleriyle geri yükle: Web kök dizinini yedekten geri yükle ve sahiplik, izin ile ACL'lerin özgün durumla aynı olduğunu doğrula.
- Dosyayı üç gün önceki haline döndür: Artımlı zincirden yalnızca bir yapılandırma dosyasının üç gün önceki sürümünü bul ve canlı sürümle farkını göster.
- Süreli geri yükleme tatbikatı yap: Boş bir sunucuya dosyaları ve veritabanını yedekten geri yükle, servisi ayağa kaldır ve geçen süreyi hedefle karşılaştır.
Kurs hakkında
Tam, artımlı ve fark yedeklerini tar ve rsync ile kurar, LVM anlık görüntüsüyle tutarlı yedek alır, işi otomatikleştirir ve düzenli geri yükleme denemesi yaparsın.
Ne öğreneceksin
- Yedek türleri
- Tutarlılık
- Otomasyon
- Geri yükleme
Ön koşullar
Aynı yolun 101 düzeyindeki kurslarını bitirmiş olmak ya da o konuları biliyor olmak yeterlidir.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde geçer. Kurulum gerekmez; lab her derste temiz başlar.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs 201 düzeyindedir; daha düşük düzeydeki kursların konularını bildiğin varsayılır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.