Sistem güvenliğinin temelleri: UFW, sudoers
Sıkılaştırma ilkeleri, yamalar ve en az yetki.
Seviye 101 · 19 ders · 18 pratik lab
Dersler
Sıkılaştırmanın mantığı
- Sıkılaştırma ilkeleri: Sıkılaştırmanın ne demek olduğunu; gereksizi kapatma, en az yetki ve katmanlı savunma ilkelerini ve bir sistemde nereden başlanacağını anlarsın.
- Saldırı yüzeyi: sunucuda neler açık kalır
- Güvenlik temel çizgisi: neyi ölçeceğiz
- Dinleyen portlar: Sunucuda hangi portların dinlediğini listelemeyi ve her birinin neden orada olduğunu sorgulayarak beklenmeyen olanları işaretlemeyi öğrenirsin.
- Porttan sürece: Dinleyen bir portun hangi süreç ve programa ait olduğunu bulmayı ve gereksiz olanı güvenle durdurmayı öğrenirsin.
- Gereksiz servisleri kapatmak: systemctl disable ve mask
- Kısa görev: sunucudaki gereksiz servisleri listele ve kapat
Güvenlik duvarı
- UFW ile güvenlik duvarı: UFW ile sunucuda hangi gelen bağlantılara izin verileceğini belirler, her şeyi varsayılan olarak engelleyen basit bir güvenlik duvarı kurarsın.
- UFW kuralları: uygulama profilleri ve günlük
- iptables ile temel süzme: ICMP ve port kuralları: iptables kurallarını okuyup ICMP ping ve belirli portlar için kendi sunucunda kural ekleyip sınayabilir, kuralları kalıcı hâle getirebilirsin.
- Kısa görev: yalnızca SSH ve web’e izin veren kuralları yaz
Hesaplar ve yetkiler
- Giriş denetimi: w ve last: w ve last komutlarıyla kimin ne zaman ve nereden oturum açtığını görür, olağandışı girişleri fark etmeyi öğrenirsin.
- Sudoers ve visudo: sudo yetkisinin kimde ve hangi komutlar için olduğunu düzenlemeyi, visudo ile hatasız yapılandırmayı ve en az yetki ilkesini uygulamayı öğrenirsin.
- İzin denetimi: Herkesin yazabildiği dosyaları ve gereksiz özel yetkili programları bulup düzeltmeyi, düzenli bir izin denetimi alışkanlığı edinmeyi öğrenirsin.
- Paylaşılan bellek sıkılaştırma: Paylaşılan bellek alanının neden program çalıştırmaya kapatılması gerektiğini ve bunu bağlama seçenekleriyle nasıl yapacağını öğrenirsin.
- Kısa görev: sudo yetkisi olan herkesi bul ve gerekçelendir
Yama ve bitirme
- Güncelleme ve yama: Güncellemelerin ve yamaların neden en etkili savunmalardan biri olduğunu, güvenlik güncellemelerini nasıl denetleyip güvenle uygulayacağını öğrenirsin.
- Otomatik güvenlik güncellemeleri: unattended-upgrades
- Bitirme görevi: bir sunucuyu sıkılaştır: Hayali bir şirketin lab sunucusunu öğrendiğin adımlarla sıkılaştırır ve önceki ve sonraki durumu gösteren kısa bir kontrol listesi hazırlarsın.
Pratik lablar
- Bu sunucuda dinleyen gereksiz servisi bul ve kapat: Dinleyen portları sürecine kadar izle, işe yaramayan servisi durdurup açılışta başlamayacak hale getir.
- Yazıcı sunucusu kalmış bir web makinesini temizle: CUPS ve Avahi gibi web işine yaramayan servisleri bul, kapat ve portların kapandığını göster.
- Dışarıya açık veritabanı portunu yalnızca yerele çek: Tüm arayüzlerde dinleyen veritabanını yalnızca 127.0.0.1’de dinleyecek şekilde ayarla ve uygulamanın çalıştığını doğrula.
- Maskelenmemiş servis yeniden açılınca kalıcı olarak kapat: Bir zamanlayıcı yüzünden yeniden başlayan servisi bul, servisi ve tetikleyicisini maskele, yeniden başlatmadan sonra kapalı kaldığını kanıtla.
- Yalnızca web trafiğine izin veren UFW kuralları yaz: Varsayılan politikayı reddet yap, 80 ve 443’e izin ver ve kural listesini doğrula.
- Herkese açık SSH kuralını ofis ağına daralt: Her yerden SSH’ye izin veren kuralı ofis alt ağıyla sınırla ve kendini dışarıda bırakmadan değişikliği uygula.
- UFW günlüğünde sunucuyu yoklayan adresi bul ve engelle: UFW günlüğünü aç, engellenen bağlantılardan en çok deneyen adresi çıkar ve ona özel bir ret kuralı ekle.
- Sırası yanlış kurallar yüzünden açık kalan portu kapat: Önce gelen geniş bir izin kuralının yasağı gölgelediğini bul, kuralları yeniden sırala ve portun gerçekten kapandığını test et.
- Sudo yetkisi olan herkesi listele: sudo grubunu ve sudoers dosyalarını tarayıp yetkili kullanıcıların tam listesini çıkar.
- Ayrılan çalışanın unutulan sudo kuralını kaldır: sudoers.d altında işten ayrılmış birine ait kuralı bul, visudo ile güvenle kaldır ve sözdizimini doğrula.
- Tek komut için verilen sudo iznindeki kaçış yolunu kapat: Kullanıcının sudo ile çalıştırabildiği düzenleyicinin kabuk açtığını göster ve kuralı tam yol ve argümanla daralt.
- Dün gece sunucuya kimlerin girdiğini bul: last ve w çıktılarından gece saatlerindeki oturumları ayıkla ve kullanıcı, saat, kaynak adresle listele.
- Başarısız girişlerden parola denemesini ayırt et: lastb ve auth.log kayıtlarını say, kısa sürede çok deneme yapan kaynağı unutkan kullanıcılardan ayır.
- Hiç görülmemiş bir yerden gelen başarılı girişi yakala: Başarısız denemelerin ardından gelen başarılı oturumu bul, hesabın ele geçirildiğini kanıtlayan kayıtları sırala.
- Bekleyen güvenlik güncellemelerini listele ve kur: Yalnızca güvenlik deposundan gelen paketleri belirle, kur ve bekleyen güvenlik güncellemesi kalmadığını göster.
- Kendiliğinden güncellemeyi kur ama yeniden başlatmayı geceye bırak: unattended-upgrades’i yalnızca güvenlik güncellemeleri için aç ve gerekirse 03.00’te yeniden başlatacak şekilde ayarla.
- Güncellendiği halde eski kütüphaneyi kullanan servisi bul: Kurulu yamaya rağmen bellekte eski OpenSSL’i tutan süreçleri bul, yalnızca onları yeniden başlat ve doğrula.
- Güncellemeden sonra yeniden açılan servisi ve onu dışarı açan kuralı yakala: Dinleyen portların dünkü ve bugünkü listesini karşılaştır, yeniden etkinleşen servisi ve ona izin veren UFW kuralını bul, ikisini de kapat ve farkı her gün raporlayan bir betik yaz.
Kurs hakkında
Sıkılaştırma ilkeleri, yamalar ve en az yetki.
Ne öğreneceksin
- Sıkılaştırmanın mantığı
- Güvenlik duvarı
- Hesaplar ve yetkiler
- Yama ve bitirme
Ön koşullar
Ön bilgi gerekmez; kurs sıfırdan başlar.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde ve ona bağlı özel bir lab ağında geçer. Kurulum gerekmez.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs başlangıç düzeyindedir; her terim ilk geçtiği yerde açıklanır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.