Siber güvenliğe uygulamalı giriş: araç turu
Güvenliğin temel kavramlarını öğrenir, Nmap, Netcat, Wireshark, OpenSSL ve Tripwire gibi araçları kendi lab’ında ilk kez dener, küçük bir sunucuyu korursun.
Seviye 101 · 20 ders · 21 pratik lab
Dersler
Temeller ve ağı görmek
- Gizlilik, bütünlük, erişilebilirlik: güvenliğin üç hedefi: Bir verinin gizli kalması, değişmemesi ve gerektiğinde ulaşılabilir olmasının ne demek olduğunu günlük örneklerle öğrenirsin.
- Tehdit, zafiyet ve risk: aradaki fark: Kapısı açık bırakılmış bir ofis benzetmesiyle tehdit, zafiyet ve riski ayırt edip basit bir risk cümlesi kurabileceksin.
- İzinli çalışma: araçları yalnızca kendi lab’ında kullanmak: Güvenlik araçlarını neden yalnızca izin verilen sistemlerde kullandığını ve lab ortamının sınırlarını nasıl çizdiğini öğrenirsin.
- Netcat ile iki makine arasında mesaj ve dosya göndermek: Netcat ile bir makinede dinleyip ötekinden bağlanarak TCP bağlantısının nasıl kurulduğunu kendi gözünle görebileceksin.
- Netcat ile bir portun açık olup olmadığını sınamak: Bir servisin beklenen portta yanıt verip vermediğini Netcat ile hızlıca sınayıp güvenlik duvarı kuralını doğrulayabileceksin.
- Nmap ile kendi alt ağındaki cihazları listelemek: Kendi lab ağındaki açık cihazları ve servislerini Nmap ile listeleyip basit bir envanter tablosu çıkarabileceksin.
- Masscan ile geniş aralıklarda hızlı envanter ve hız sınırı: Masscan’in çok hızlı olmasının ağa ne yük bindirdiğini anlayıp hız sınırıyla güvenli bir port envanteri çıkarabileceksin.
- Wireshark ile ilk yakalama: bir web isteğinin içi: Bir web sayfasını açarken giden paketleri Wireshark ile yakalayıp DNS, TCP ve HTTP adımlarını sırasıyla görebileceksin.
- Nikto ile kendi web sunucunda yaygın yanlış ayarları bulmak: Kendi lab web sunucunu Nikto ile tarayıp eksik başlıklar ve unutulmuş dosyalar gibi bulguları okuyabileceksin.
- Kısa görev: lab ağındaki cihazları ve açık portları bir tabloda topla
Veriyi ve hesapları korumak, savunmayı katmanlamak
- OpenSSL ile bir dosyayı şifrelemek ve çözmek: Gizli bir belgeyi OpenSSL ile parolayla şifreleyip yalnızca doğru parolayı bilenin açabildiğini gösterebileceksin.
- sha256sum ile dosyanın değişmediğini kanıtlamak: Bir dosyanın parmak izini alıp sonradan tek harf değişse bile bunun nasıl hemen fark edildiğini görebileceksin.
- Tripwire ile önemli dosyalardaki değişiklikleri izlemek: Tripwire ile sistem dosyalarının temel durumunu kaydedip izinsiz bir değişikliğin raporda nasıl göründüğünü inceleyebileceksin.
- steghide ile görsele gizlenmiş veriyi tespit etmek: Bir görselin içine veri saklanabildiğini steghide ile görüp şüpheli dosyalarda bunu nasıl kontrol edeceğini öğrenirsin.
- John ile zayıf parolalı bir ZIP’in ne kadar çabuk açıldığını görmek: Kendi oluşturduğun zayıf parolalı bir arşivin John ile dakikalar içinde açıldığını görüp güçlü parolanın değerini ölçebileceksin.
- Parola tahminlerini loglarda görmek ve fail2ban ile durdurmak: Kendi lab servisine yapılan art arda hatalı girişleri loglarda tanıyıp fail2ban ile kaynağı otomatik engelleyebileceksin.
- Bir giriş betiğine ikinci doğrulama adımı (TOTP) eklemek: Basit bir giriş betiğine telefon uygulamasıyla üretilen tek kullanımlık kodu ekleyip parola tek başına yetmez hâle getirebileceksin.
- Basit bir giriş servisi için tehdit haritası çıkarmak: Küçük bir giriş servisinin parçalarını çizip her parçada neyin ters gidebileceğini STRIDE yöntemiyle listeleyebileceksin.
- Derinlemesine savunma: bir servisin etrafına katman katman önlem: Güvenlik duvarı, izinler, şifreleme ve izlemeyi birlikte kullanarak tek önlem aşılsa bile servisin korunmasını sağlayabileceksin.
- Bitirme görevi: küçük bir sunucuyu incele, koru ve raporla: Öğrendiğin araçlarla bir lab sunucusunu inceler, bulduğun sorunları kapatır ve öncesi-sonrası durumu kısa bir raporla sunarsın.
Pratik lablar
- Tarçınlı Fırın’ın varlıklarını gizlilik, bütünlük ve erişilebilirliğe göre sınıflandır: Labdaki varlık listesini okuyup her varlık için en önemli güvenlik hedefini işaretlediğin bir tablo teslim et.
- Bu senaryodaki tehdit, zafiyet ve riski birbirinden ayır: Kumsal Turizm’in rezervasyon sunucusu için verilen on ifadeyi tehdit, zafiyet ya da risk olarak etiketle ve gerekçesini yaz.
- Küçük bir ofis için ilk risk kaydını çıkar: Sedirli Hukuk Bürosu’nun lab notlarından beş riski olasılık ve etkiyle puanlayıp öncelik sıralı bir risk kaydı hazırla.
- Bu sunucuda bir portun gerçekten açık olup olmadığını sına: Netcat ile lab sunucusundaki üç portu sına ve hangisinin dinlediğini kanıtıyla birlikte not et.
- Bu alt ağdaki tüm cihazları envantere ekle: Lab alt ağındaki canlı cihazları Nmap ile bul ve adres, açık port ve tahmini rolüyle bir envanter tablosu doldur.
- Geniş bir aralığı hizmeti aksatmadan envantere al: Lab aralığını hız sınırı koyarak tara, sonucu önceki envanterle karşılaştır ve belgelenmemiş servisi rapora ekle.
- Bu web sunucusunda unutulmuş varsayılan sayfayı bul ve kaldır: Kendi lab web sunucunu tarayıp varsayılan kurulum sayfasını bul, kaldır ve taramayı yeniden çalıştırarak doğrula.
- Dizin listelemesi açık klasörü kapat ve yeniden tara: Ayçiçeği Gıda intranetinde dizin listelemesi açık klasörü bul, yapılandırmayı düzelt ve tarama çıktısıyla kanıtla.
- Web tarayıcısının on bulgusunu gerçek ve yanlış alarm diye ayır: Lab web sunucusunun tarama çıktısındaki bulguları tek tek doğrula, gerçek olanları düzelt ve yanlış alarmları gerekçesiyle belgele.
- Bir web isteğinin içinde hangi bilgilerin açıkta gittiğini göster: Lab trafiğini yakala, düz HTTP isteğindeki başlıkları işaretle ve hangi bilginin açıkta gittiğini not et.
- Açık metin giriş yapan servisi trafikte bul ve şifreli olana taşı: Yakalamada parolası açıkta giden lab servisini belirle, şifreli sürümünü etkinleştir ve yeni yakalamayla doğrula.
- Lab ağında beklenmeyen bağlantı kuran makineyi bul ve raporla: Wireshark ile yakalamayı inceleyip beklenmeyen hedefe konuşan makineyi, portu ve zamanı belirle ve kısa bir olay notu yaz.
- Hassas bir dosyayı şifrele ve yalnız doğru anahtarla açıldığını kanıtla: Mercanköşk Otelcilik’in misafir listesini OpenSSL ile şifrele, yanlış parolayla açılmadığını ve doğru parolayla açıldığını göster.
- Görsellerin arasında veri gizlenmiş olanı tespit et: Lab klasöründeki görselleri inceleyip içine veri gizlenmiş olanı bul ve bulgu notuna nasıl anladığını yaz.
- Zayıf parolalı arşivin ne kadar dayanıksız olduğunu ölç ve ilkeyi düzelt: Labdaki parolalı ZIP’in kelime listesine ne kadar sürede dayanamadığını ölç, güçlü şifrelemeyle yeniden paketle ve kısa bir ilke önerisi yaz.
- İndirilen dosyanın değişmediğini özetle kanıtla: Lab dosyalarının SHA-256 özetlerini yayımlanan listeyle karşılaştır ve uyuşmayan dosyayı işaretle.
- Önemli sistem dosyaları için bütünlük taban çizgisi kur: Lab sunucusunda Tripwire ile /etc ve /usr/bin için taban çizgisi oluştur, bir değişiklik yap ve raporda göründüğünü doğrula.
- Bu sunucuda değiştirilmiş yapılandırma dosyasını bul ve geri al: Bütünlük raporundaki değişiklikleri incele, beklenmeyen olanı belirle, yedekten geri yükle ve yeni taramayla temiz olduğunu göster.
- Günlüklerde parola tahmin denemelerini bul ve say: Lab sunucusunun kimlik doğrulama günlüğünden başarısız girişleri kaynak adrese göre say ve en yoğun kaynağı raporla.
- Tekrarlanan başarısız girişleri fail2ban ile durdur ve sına: Lab SSH servisine fail2ban kuralı ekle, kendi denemelerinle engellendiğini doğrula ve kural ayarlarını not et.
- Bir giriş servisine ikinci doğrulama adımı ekle ve katmanları belgele: Lab giriş betiğine TOTP adımı ekle, tehdit haritasını güncelle ve servis etrafındaki savunma katmanlarını tek sayfada özetle.
Kurs hakkında
Güvenliğin temel kavramlarını öğrenir, Nmap, Netcat, Wireshark, OpenSSL ve Tripwire gibi araçları kendi lab’ında ilk kez dener, küçük bir sunucuyu korursun.
Ne öğreneceksin
- Temeller ve ağı görmek
- Veriyi ve hesapları korumak, savunmayı katmanlamak
Ön koşullar
Ön bilgi gerekmez; kurs sıfırdan başlar.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde ve ona bağlı özel bir lab ağında geçer. Kurulum gerekmez.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs başlangıç düzeyindedir; her terim ilk geçtiği yerde açıklanır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.