HTTP önbellekleme ve içerik dağıtımı
Tarayıcı, vekil ve CDN önbelleklerinin hangi başlıklarla çalıştığını ölçer; bayat içerik ve önbellek kaçırma sorunlarını teşhis edersin.
Seviye 301 · 17 ders · 15 pratik lab
Dersler
Önbellek kuralları
- Önbellek neden ve nerede: tarayıcıdan CDN’e
- Cache-Control yönergeleri: max-age, no-store, private
- Tazelik hesabı ve Age başlığı
- Doğrulama: ETag, Last-Modified ve 304
- Vary başlığı ve önbellek anahtarı
- Kısa görev: bir sitenin önbellek politikasını çıkar
Vekil ve CDN
- Ters vekilde önbellek: Nginx proxy_cache
- Önbellek durum başlıklarını okumak: HIT, MISS, STALE
- stale-while-revalidate ve stale-if-error
- CDN nasıl çalışır: kenar sunucular ve köken
- Önbelleği boşaltmak ve dosya adında sürüm
- Kısa görev: güncellenmeyen sayfanın nedenini bul
Güvenli önbellekleme
- Kişisel verinin ortak önbelleğe düşmesini önlemek
- Çerezler ve önbelleğin etkileşimi
- Service Worker önbelleğine ilk bakış
- Önbellek isabet oranını günlükten ölçmek
- Bitirme görevi: bir site için önbellek planı kur ve ölç
Pratik lablar
- Önbellek başlıklarını oku: Beş kaynağın Cache-Control, Expires ve Age başlıklarını tabloya dök ve her birinin ne kadar taze kalacağını yaz.
- Doğru Cache-Control kuralını seç: Logo, fiyat listesi ve hesap sayfası için uygun yönergeleri belirle ve Nginx'te uygula.
- Önbellek politikası haritası çıkar: Kestane Haber sitesindeki tüm kaynak türlerini gruplayıp her grubun nerede ve ne kadar önbelleklendiğini raporla.
- 304 yanıtını gör: ETag değeriyle If-None-Match isteği gönder ve sunucunun gövdesiz 304 döndüğünü göster.
- Last-Modified ile doğrulama kur: Dinamik raporda Last-Modified ve If-Modified-Since desteğini etkinleştir, trafik kazancını ölç.
- Vary yüzünden karışan sürümleri ayır: Mobil ve masaüstü kullanıcılar birbirinin sayfasını görüyor; önbellek anahtarını ve Vary başlığını düzelt.
- Nginx önbelleğini aç: Ürün API'si önüne proxy_cache ekle ve X-Cache-Status başlığıyla HIT ve MISS'i göster.
- Arka uç çökünce bayat içerik sun: stale-if-error ve proxy_cache_use_stale ayarlayarak arka uç durdurulduğunda sitenin açık kaldığını kanıtla.
- Günlükten isabet oranını hesapla: Önbellek durumunu günlüğe yazdır, bir saatlik trafikte isabet oranını hesapla ve oranı düşüren adresleri bul.
- Güncellenmeyen sayfanın nedenini bul: Yeni fiyatlar sitede görünmüyor; yanıt başlıklarından eski sürümün hangi katmanda takıldığını bul.
- Sürümlü dosya adlarına geç: Stil ve betik dosyalarına içerik özeti ekleyip uzun ömürlü önbellek ver, HTML'nin her zaman taze kaldığını doğrula.
- Kenar sunucu önbelleğini temizle: Laboratuvardaki iki kenar sunucudan birinde eski içerik kalmış; temizleme isteğini gönder ve her iki kenarı da doğrula.
- Kişisel sayfanın önbelleklenmesini engelle: Hesap özeti sayfasına private ve no-store ekle, paylaşılan önbellekte saklanmadığını göster.
- Çerezli yanıtın sızıntısını bul: Bir kullanıcının adı başka kullanıcıya görünüyor; Set-Cookie taşıyan yanıtın önbelleğe nasıl girdiğini bul ve kapat.
- Service Worker önbelleğini incele: Eski sürüm gösteren uygulamada Service Worker önbelleğindeki dosyaları listele ve güncelleme stratejisini düzelt.
Kurs hakkında
Tarayıcı, vekil ve CDN önbelleklerinin hangi başlıklarla çalıştığını ölçer; bayat içerik ve önbellek kaçırma sorunlarını teşhis edersin.
Ne öğreneceksin
- Önbellek kuralları
- Vekil ve CDN
- Güvenli önbellekleme
Ön koşullar
Aynı yolun 101 ve 201 düzeyindeki konularına hâkim olmalısın.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde ve ona bağlı özel bir lab ağında geçer. Kurulum gerekmez.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs 301 düzeyindedir; daha düşük düzeydeki kursların konularını bildiğin varsayılır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.