Siber etik ve hukuk
Yetki, kapsam, sorumlu açıklama ve bilişim suçları mevzuatını uluslararası örneklerle öğrenir, mesleğinde etik ve yasal kararlar verirsin.
Seviye 101 · 23 ders · 21 pratik lab
Dersler
Etik temeller
- Güvenlikte etik neden ayrı önem taşır: Güvenlik bilgisinin hem korumak hem zarar vermek için kullanılabildiğini ve meslekte güvenin neden temel olduğunu açıklayabilirsin.
- Etik düşünmenin araçları: sonuç, görev, karakter: Bir ikilemi sonuçlar, görevler ve karakter açısından tartıp gerekçeli bir karara varabilirsin.
- Çift kullanımlı bilgi ve araçlar: Aynı aracın savunmada ve kötüye kullanımda nasıl işe yaradığını görür, kendi kullanımına sınır koyabilirsin.
- Meslek etiği kodları: ISC2, ISACA, EC-Council: Başlıca meslek kuruluşlarının etik kodlarını karşılaştırır, ortak ilkeleri kendi işine uygulayabilirsin.
- Kısa görev: çift kullanım vakalarını değerlendir
Yetki ve kapsam
- Yetki her şeydir: izinli ve izinsiz test farkı: Aynı teknik işin yazılı izinle meslek, izinsiz yapıldığında suç olabileceğini örneklerle açıklayabilirsin.
- Kapsam belgesi ve çalışma kuralları: Bir güvenlik denetimi için hedefleri, zaman aralığını, yasakları ve iletişim kişisini içeren kapsam belgesi hazırlayabilirsin.
- Etik hacker ilkeleri: zarar verme, veriyi koru, raporla: Denetim sırasında karşılaştığın kişisel veriye dokunmamayı, iz bırakmamayı ve bulguyu yalnızca yetkiliye bildirmeyi bilirsin.
- Ödül programları ve güvenli liman maddeleri: Bir açık ödül programının kurallarını okuyup neyin izinli olduğunu ve seni hangi maddenin koruduğunu belirleyebilirsin.
- Kısa görev: kapsam belgesindeki eksikleri bul
Sorumlu açıklama
- Sorumlu (koordineli) açıklama süreci: Bir açığı bulduğunda sahibine nasıl ulaşacağını, ne kadar bekleyeceğini ve ne zaman kamuya açıklanacağını bilirsin.
- ISO/IEC 29147, security.txt ve CVE kayıtları: Kurumların açık bildirimi alma standardını, security.txt dosyasını ve CVE numarasının ne işe yaradığını açıklayabilirsin.
- Zor durumlar: yanıt vermeyen kurum, açıkta kalan veri: Kurum yanıt vermediğinde ya da açıkta kişisel veri gördüğünde hangi yolların etik ve yasal olduğunu tartabilirsin.
- Kısa görev: bildirim e-postası ve security.txt hazırla
Bilişim suçları mevzuatı
- Bilişim suçlarına uluslararası bakış: Budapeşte Sözleşmesi: Ülkelerin bilişim suçlarını ortak tanımlar ve iş birliğiyle nasıl ele aldığını Budapeşte Sözleşmesi üzerinden anlatabilirsin.
- Ülke örnekleri: ABD CFAA, Birleşik Krallık CMA, AB direktifi, Türkiye TCK 243-245: Farklı ülkelerin izinsiz erişim, veri bozma ve sistem engelleme suçlarını nasıl tanımladığını karşılaştırabilirsin.
- Gerçek davalardan dersler: iyi niyet izin yerine geçmez: Yardım etmek isterken yargılanan araştırmacıların davalarından, nerede çizgiyi aştıklarını çıkarabilirsin.
- Gizlilik, izleme ve çalışan takibinin sınırları: Kurumun güvenlik için yapabileceği izlemeyle çalışanın özel hayatı arasındaki dengeyi ölçülülük ilkesiyle kurabilirsin.
- Kısa görev: eylemleri suç kategorilerine eşle
Delil ve hesap verebilirlik
- Dijital delilin hukuki değeri ve kanıt zinciri: Bir delilin mahkemede geçerli sayılması için nasıl toplanması, saklanması ve kayda geçirilmesi gerektiğini açıklayabilirsin.
- Gizlilik yükümlülüğü ve gizlilik sözleşmeleri: İşin gereği öğrendiğin bilgileri hangi koşulda, kime açıklayabileceğini ve gizlilik sözleşmesinin seni nasıl bağladığını bilirsin.
- Olayları yetkililere bildirmek: kolluk, CERT, düzenleyici: Bir siber olayı hangi durumda kolluğa, ulusal CERT’e ya da düzenleyici kuruma bildireceğini ayırt edebilirsin.
- Bitirme görevi: etik ikilem vakasında karar ver ve gerekçelendir: Bir çalışanın kapsam dışında açık bulduğu vakayı inceler, yapılması gerekenleri hukuki ve etik gerekçeleriyle yazarsın.
Pratik lablar
- Sonuç, ödev, karakter: Altı kısa gerekçeyi sonuç odaklı, ödev odaklı ya da karakter odaklı etik yaklaşımla eşle.
- Çift kullanımlı aracın paylaşımı: Bir parola denetim aracını açık kaynak yayımlama kararını yarar, zarar ve önlemler açısından değerlendirip kararını yaz.
- Meslek kurallarıyla çelişen talimat: Yöneticisinin bir bulguyu rapordan çıkarmasını istediği danışmanın durumunu meslek etiği kurallarına göre değerlendirip izlenecek yolu yaz.
- İzinli mi, izinsiz mi: On test etkinliğini verilen yetki yazısına göre izinli ya da izinsiz olarak işaretle.
- Angajman kurallarını tamamla: Eksik bırakılmış bir angajman kuralları belgesine test saatleri, yasak teknikler, iletişim kişileri ve durdurma koşullarını ekle.
- Kapsam dışına taşan test: Bir test günlüğünü kapsam belgesiyle karşılaştırıp kapsam dışı sistemlere dokunulan anları bul ve yapılması gereken bildirimi yaz.
- Güvenli liman koşullarını oku: Bir ödül programının kurallarını okuyup beş araştırmacı davranışından hangilerinin güvenli liman kapsamında kaldığını belirle.
- Bildirim zaman çizelgesi: Bir zafiyet için ilk bildirim, hatırlatma, düzeltme süresi ve yayımlama tarihlerini içeren eşgüdümlü bildirim çizelgesi hazırla.
- Yanıt vermeyen üretici: Üç ay yanıt alamayan bir araştırmacının seçeneklerini kullanıcı riski ve hukuki risk açısından karşılaştırıp gerekçeli bir yol öner.
- Eylemi suç türüyle eşle: On eylemi yetkisiz erişim, veriye müdahale, sisteme müdahale ya da araçların kötüye kullanımı başlıklarıyla eşle.
- Üç ülkede aynı eylem: Bir yetkisiz erişim senaryosunu ABD, Birleşik Krallık ve Türkiye örnek yasalarındaki karşılıklarıyla bir tabloda karşılaştır.
- İyi niyet savunması tutar mı: İzinsiz zafiyet taraması yapıp sonucu bildiren bir öğrencinin durumunu yetki, zarar ve niyet açısından değerlendirip hukuki riski yaz.
- İzleme ölçülü mü: Altı çalışan izleme uygulamasını ölçülü ya da aşırı olarak değerlendirip gerekçeni yaz.
- İzleme bildirimindeki eksikler: Bir kurumun çalışan izleme bildirimini amaç, kapsam, saklama süresi ve erişim hakları açısından inceleyip eksikleri listele.
- Soruşturmada gizlilik sınırı: Bir iç soruşturmada çalışanın kişisel yazışmalarına bakma isteğini hukuki dayanak, gereklilik ve daha hafif seçenekler açısından değerlendir.
- Delil zincirini doldur: Bir dizüstü bilgisayarın el değiştirme anlatımından delil zinciri formunu eksiksiz doldur.
- Zincirdeki kopukluğu bul: Bir delil zinciri kaydında imzasız devri, tarih tutarsızlığını ve karması alınmamış kopyayı bul.
- Kime, ne zaman bildirilir: Altı olay senaryosunda polise, ulusal müdahale ekibine ya da düzenleyiciye bildirim gerekip gerekmediğini ve sırasını belirle.
- Gizlilik sözleşmesinin kapsamını oku: Bir gizlilik sözleşmesi metninden gizli bilgi tanımını, süreyi ve istisnaları bulup tek sayfalık özet çıkar.
- Paylaşım gizliliği bozar mı: Bir test uzmanının sekiz paylaşım örneğini (konferans sunumu, özgeçmiş, sohbet grubu) gizlilik yükümlülüğü açısından uygun ya da ihlal olarak işaretle.
- Test sonrası veri iade ve imha planı: Göktaşı Yazılım için biten bir güvenlik testinin ardından elde kalan verilerin iadesi, imhası ve imha tutanağı için plan yaz.
Kurs hakkında
Yetki, kapsam, sorumlu açıklama ve bilişim suçları mevzuatını uluslararası örneklerle öğrenir, mesleğinde etik ve yasal kararlar verirsin.
Ne öğreneceksin
- Etik temeller
- Yetki ve kapsam
- Sorumlu açıklama
- Bilişim suçları mevzuatı
- Delil ve hesap verebilirlik
Ön koşullar
Ön bilgi gerekmez; kurs sıfırdan başlar.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde geçer. Kurulum gerekmez; lab her derste temiz başlar.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs başlangıç düzeyindedir; her terim ilk geçtiği yerde açıklanır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.