İş sürekliliği, felaket kurtarma ve fidye yazılımına hazırlık
İş etki analizi yapar, RTO ve RPO belirler, 3-2-1 yedek ve kurtarma planı kurar, fidye yazılımı için masa başı tatbikatı yürütürsün.
Seviye 301 · 20 ders · 18 pratik lab
Dersler
İş sürekliliği temelleri
- İş sürekliliği ve felaket kurtarma: farkı ve ilişkisi: İşin sürmesini sağlamakla sistemleri geri getirmek arasındaki farkı ve iki planın nasıl birlikte çalıştığını açıklayabilirsin.
- İş etki analizi (BIA): kritik süreçleri bulmak: Süreç sahipleriyle görüşüp hangi işin kesintisinin ne kadar sürede ne kadar zarar verdiğini ölçebilirsin.
- RTO, RPO ve en uzun katlanılabilir kesinti: Her kritik sistem için kabul edilebilir kesinti süresini ve veri kaybını belirleyip teknik ekibe hedef olarak verebilirsin.
- ISO 22301 ve süreklilik yönetim sistemi: Süreklilik çalışmalarını ISO 22301’in planla-uygula-kontrol et-önlem al döngüsüne oturtabilirsin.
- Kısa görev: üç süreç için iş etki tablosu
Yedekleme ve kurtarma
- 3-2-1 yedekleme kuralı ve değiştirilemez yedek: Üç kopya, iki ortam, bir uzak kopya kuralını değiştirilemez ve çevrimdışı yedekle güçlendiren bir plan çizebilirsin.
- Yedekleri korumak: ayrı kimlik, ağ ayrımı, çevrimdışı kopya: Yedek sistemini ana ortamdaki bir ele geçirmeden etkilenmeyecek biçimde ayrı hesap ve ağla yalıtabilirsin.
- Geri yükleme testi: yedek ancak dönülebiliyorsa yedektir: Düzenli geri yükleme testleri planlar, ölçülen süreleri RTO hedefiyle karşılaştırıp raporlayabilirsin.
- Felaket kurtarma seçenekleri: sıcak, ılık, soğuk alan: Maliyet ve kurtarma süresi dengesine göre uygun felaket kurtarma alanı seçeneğini gerekçelendirebilirsin.
- Kısa görev: yedekten geri yükle ve sağlamasını doğrula
Fidye yazılımına hazırlık
- Fidye yazılımı nasıl ilerler ve nerede durdurulur: İlk erişimden şifrelemeye kadar olan aşamaları ve her aşamada devreye girecek tespit ve engelleme noktalarını gösterebilirsin.
- Önleyici önlemler: yama, MFA, ayrıcalık yönetimi, uç nokta koruması: Fidye yazılımı riskini en çok düşüren temel önlemleri önceliklendirip kurumdaki eksiklerini çıkarabilirsin.
- Fidye yazılımı müdahale oyun kitabı: İlk saatlerde kimin neyi yapacağını, hangi sistemlerin yalıtılacağını ve kararların nasıl alınacağını adım adım yazabilirsin.
- Ödeme kararı: hukuki, etik ve yaptırım boyutu: Fidye ödemesinin yaptırım, sigorta, kolluk ve etik boyutlarını yönetime tarafsız biçimde sunabilirsin.
- Kriz iletişimi: çalışan, müşteri, basın, düzenleyici: Kesinti sırasında farklı paydaşlara gidecek mesajları, onay sürecini ve yedek iletişim kanallarını hazırlayabilirsin.
- Kısa görev: oyun kitabındaki boşlukları bul
Tatbikat ve iyileştirme
- Süreklilik planı yazmak: roller, çağrı ağacı, geçici çalışma yöntemleri: Sistemler yokken işin elle nasıl süreceğini ve kimin kime haber vereceğini gösteren uygulanabilir bir plan yazabilirsin.
- Masa başı tatbikat tasarlamak ve yönetmek: Hedefleri, senaryo adımlarını ve sürpriz gelişmeleri olan bir masa başı tatbikatı hazırlayıp yönetebilirsin.
- Tatbikat sonrası değerlendirme ve iyileştirme planı: Tatbikatta ortaya çıkan eksikleri sahipli ve tarihli bir iyileştirme planına dönüştürebilirsin.
- Bitirme görevi: bir lojistik şirketinin kurtarma önceliklerini ve süreklilik planını hazırla: Kurgusal bir şirket için iş etki analizi, yedekleme stratejisi ve fidye yazılımı müdahale planını tek bir pakette sunarsın.
Pratik lablar
- Süreci kritikliğine göre sırala: On süreci verilen kesinti etkisi notlarına göre kritik, önemli ve ertelenebilir olarak sırala.
- Üç süreç için etki formu: Bir lojistik firmasının sevkiyat, faturalama ve müşteri hizmetleri süreçleri için mali, operasyonel ve itibar etkisini içeren form doldur.
- İş etki analizinden kurtarma sırası: Mavikaya Lojistik'in on iki sürecinin etki verisinden bağımlılıkları gözeten kurtarma sırasını ve hedef süreleri çıkar.
- 3-2-1 kuralını denetle: Beş yedekleme düzeninin anlatımını 3-2-1 kuralı ve değiştirilemez kopya ölçütüne göre değerlendir.
- Yedek altyapısının zayıf noktasını bul: Bir yedekleme mimarisi anlatımında ortak yönetici hesabını, aynı ağdaki depoyu ve çevrim dışı kopya eksiğini bul.
- Yedek koruma tasarımı yaz: Karaçam Mobilya için ayrı kimlik, ağ ayrımı, değiştirilemez saklama ve çevrim dışı kopyayı içeren yedek koruma tasarımı yaz.
- Yedekten geri yükle ve sağlamasını doğrula: Lab ortamında bir arşivi geri yükle ve dosyaların sağlama toplamlarını kayıtlı değerlerle karşılaştır.
- Geri yükleme test kaydını değerlendir: Bir yıllık geri yükleme test kayıtlarında hiç sınanmamış sistemleri, başarısız testleri ve hedefi aşan süreleri raporla.
- Sıcak, ılık, soğuk: seçenek seç: Üç sistem için kurtarma hedefleri ve bütçeye göre sıcak, ılık ya da soğuk yedek site seçeneğini gerekçesiyle seç.
- Önleyici kontrolü aşamayla eşle: On önleyici kontrolü fidye yazılımı olayının ilk erişim, yayılma ya da etki aşamasıyla savunma açısından eşle.
- Müdahale planındaki boşlukları bul: Bir fidye yazılımı müdahale planını yalıtma, karar yetkisi, iletişim, kanıt ve kurtarma başlıklarına göre inceleyip eksikleri listele.
- İlk dört saat için karar akışı: Bir üretim şirketinde şifrelenen sunucuların fark edildiği andan itibaren ilk dört saatin kararlarını, sahiplerini ve sırasını yaz.
- Mesajı doğru kitleye yönlendir: On iletişim mesajını çalışan, müşteri, basın ya da düzenleyici kitlesiyle eşle.
- Ödeme kararı için değerlendirme notu: Yönetim için hukuki, etik ve yaptırım boyutlarını, yedeklerin durumunu ve seçenekleri içeren bir sayfalık değerlendirme notu yaz.
- Kriz duyurularını yaz: Mercanköşk Otelcilik'teki bir kesinti için çalışanlara, müşterilere ve basına gidecek üç ayrı duyuruyu tutarlı olacak biçimde yaz.
- Tatbikat hedefini ölç: Altı masa başı tatbikat hedefini gözlemlenebilir başarı ölçütüyle yeniden yaz.
- Masa başı tatbikatı tasarla: Bir fidye yazılımı senaryosu için katılımcılar, zaman çizelgesi ve beş ek gelişme içeren doksan dakikalık tatbikat hazırla.
- Tatbikat sonrası iyileştirme planı: Bir tatbikatın gözlem notlarından iyi gideni, aksayanı ve sahipli, tarihli on eylemi içeren değerlendirme raporu yaz.
Kurs hakkında
İş etki analizi yapar, RTO ve RPO belirler, 3-2-1 yedek ve kurtarma planı kurar, fidye yazılımı için masa başı tatbikatı yürütürsün.
Ne öğreneceksin
- İş sürekliliği temelleri
- Yedekleme ve kurtarma
- Fidye yazılımına hazırlık
- Tatbikat ve iyileştirme
Ön koşullar
Aynı yolun 101 ve 201 düzeyindeki konularına hâkim olmalısın.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde geçer. Kurulum gerekmez; lab her derste temiz başlar.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs 301 düzeyindedir; daha düşük düzeydeki kursların konularını bildiğin varsayılır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.