Linux’ta erişim denetimi: hesaplar, sudo, SSH ve servis izinleri
Linux’ta hesap ilkesini, PAM’i, sudo kurallarını, ayrıcalık veren grupları, servis kullanıcılarını ve systemd sıkılaştırmasını denetler; AppArmor ve SELinux’u tanır, auditd ile kritik değişiklikleri izlersin.
Seviye 201 · 17 ders · 15 pratik lab
Dersler
Hesaplar
- Hesap ilkesi: parola süresi, kilitleme, pasif hesaplar
- UID 0 hesapları ve oturum kabuğu olan servis hesapları
- PAM yapılandırmasını okumak
- Kısa görev: hesap ilkesini kurum standardına getir
Yetki
- sudoers dosyasını okumak: kim, nerede, neyi
- Riskli sudo kuralları: joker karakterler ve kabuk açabilen programlar
- Ayrıcalık veren gruplar: docker, disk, adm, lxd
- polkit kurallarını denetlemek
- Kısa görev: sudo kurallarını daralt ve etkisini sına
Servisler
- Servisler hangi kullanıcıyla çalışıyor
- systemd birim sıkılaştırma seçenekleri
- SSH erişim kısıtlamaları ve anahtar izinleri
- Zorunlu erişim denetimi: AppArmor ve SELinux’a giriş
- Kısa görev: bir web servisini ayrı kullanıcı ve kısıtlı birimle çalıştır
İzlemek
- auditd ile kritik dosya ve komutları izlemek
- Kimlik doğrulama günlüklerini okumak
- Bitirme görevi: bir Linux sunucusunun erişim denetimini baştan sona sıkılaştır
Pratik lablar
- Parola süresi ve pasif hesap ayarlarını kurum standardına getir: Varsayılan parola süresi ve pasif hesap kilidi ayarlarını standarda göre düzenle ve mevcut hesaplara uygula.
- UID 0 hesaplarını ve kabuk verilmiş servis hesaplarını bul: root dışındaki UID 0 hesabını ve oturum kabuğu olan servis hesaplarını bul, kabuklarını kapat ve doğrula.
- PAM ile kilitleme ve parola kalitesi kuralını uygula: PAM yapılandırmasını oku, başarısız deneme kilidini ve parola kalite modülünü ekle, bir test hesabıyla sına.
- sudoers kurallarını kim, nerede, neyi tablosuna dök: Ana dosya ve ek dizindeki tüm kuralları oku ve her kuralı tabloda tek satıra yaz.
- Joker karakterli ve kabuk açabilen sudo kurallarını daralt: Riskli kuralları bul, tam komut ve argümanla sınırla ve kullanıcının işini hâlâ yapabildiğini sına.
- Ayrıcalık veren grupları ve polkit kurallarını denetle: docker, disk, adm ve lxd üyeliklerini ve polkit kurallarını incele, gereksiz yetkileri kaldır ve raporla.
- Servislerin hangi kullanıcıyla çalıştığını denetle: root olarak çalışan servisleri listele ve ayrı kullanıcıya taşınabilecekleri işaretle.
- Bir web servisini ayrı kullanıcı ve kısıtlı birimle çalıştır: Servise ayrı kullanıcı ver, systemd sıkılaştırma seçeneklerini ekle ve güvenlik puanının arttığını göster.
- AppArmor profiliyle servisin erişimini sınırla: Servis için şikâyet kipinde profil oluştur, ihlalleri incele, zorlama kipine geç ve yasak bir yolun engellendiğini doğrula.
- SSH anahtar dosyalarının izinlerini denetle ve düzelt: Kullanıcı ev dizinlerindeki anahtar ve yetkili anahtar dosyalarının sahiplik ve izinlerini düzelt.
- SSH girişini yalnızca izinli gruba kısıtla: Root girişini kapat, girişleri tek gruba sınırla ve izinsiz bir hesabın reddedildiğini doğrula.
- Sahipsiz ve eski yetkili SSH anahtarlarını bul ve kaldır: Göktaşı Yazılım sunucusundaki yetkili anahtarları kişi listesiyle eşle, sahipsiz olanları kaldır ve erişim tablosunu güncelle.
- Kimlik doğrulama günlüklerinden başarısız girişleri özetle: Günlükteki başarısız girişleri kaynak adres ve hesaba göre say ve olağan dışı olanı işaretle.
- auditd ile kritik dosya ve komutları izle: sudoers, shadow ve SSH yapılandırması için izleme kuralları ekle, bir değişiklik yap ve kaydı bul.
- Bir Linux sunucusunun erişim denetimini baştan sona sıkılaştır: Pusulaya Sigorta sunucusunda hesap, sudo, servis ve SSH ayarlarını sıkılaştır, izlemeyi kur ve önce-sonra raporu yaz.
Kurs hakkında
Linux’ta hesap ilkesini, PAM’i, sudo kurallarını, ayrıcalık veren grupları, servis kullanıcılarını ve systemd sıkılaştırmasını denetler; AppArmor ve SELinux’u tanır, auditd ile kritik değişiklikleri izlersin.
Ne öğreneceksin
- Hesaplar
- Yetki
- Servisler
- İzlemek
Ön koşullar
Aynı yolun 101 düzeyindeki kurslarını bitirmiş olmak ya da o konuları biliyor olmak yeterlidir.
Lab ortamı
Dersler, tarayıcında açılan sana özel bir Kali Linux terminalinde ve ona bağlı özel bir lab ağında geçer. Kurulum gerekmez.
Sık sorulan sorular
- Bu kurs benim düzeyime uygun mu?
- Kurs 201 düzeyindedir; daha düşük düzeydeki kursların konularını bildiğin varsayılır.
- Kurulum gerekir mi?
- Hayır. Her ders tarayıcında açılan sana özel bir lab ortamında geçer.
- Dersler nasıl işleniyor?
- Her ders 8 ile 10 adımdan ve bir kısa sınavdan oluşur. İlk adımlarda yazman gereken komut gösterilir, sonraki adımlarda yardım azalır; iki denemede takılırsan çözüm açılır.
- Ücretsiz deneyebilir miyim?
- Evet. Her kursun ilk üç dersi ücretsizdir.